:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> ELEPHANT MAN, THE
ELEPHANT MAN, THE
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2001-08-09
FILM
In het Verenigd Koninkrijk brengt Momentum Pictures films uit onder de naam 'Director's Chair Collection'. Het gaat om de voornaamste meesterwerken van enkele bekende regisseurs, waaronder Oliver Stone, Alan Parker, Mel Brooks, Martin Scorsece en Richard Attenborough, en die met zoveel mogelijk aandacht voor het origineel en de nodige duiding worden gepresenteerd. Ook deze absolute topper van David Lynch, The Elephant Man, wordt in deze serie gereleaset en wel door RCV.

Met The Elephant Man zet de regissuer de kijker al van in het begin op het verkeerde been, want als je denkt dat je een horrorfilm mag verwachten met gore plaatjes van een vreselijk verminkte monstermens - en toegegeven, enkele valse hints van Lynch zouden je die indruk kunnen geven - dan ben je er volledig naast. De film vertelt het leven van John Merrick (John Hurt), een fysiek mismaakte man die zijn leven slijt als circusfreak. Hij dankt zijn bizarre bijnaam aan de - overigens compleet uit de lucht gegrepen - legende dat zijn moeder tijdens haar zwangerschap zou zijn vertrappeld door een olifant. De jonge chirurg Frederick Treves (Anthony Hopkins) is toevallig over het bestaan van deze speling der natuur op de hoogte en hij weet de circuseigenaar te overtuigen om de olifantenmens 'uit te lenen' voor een medisch congres. Na afloop probeert Treves, die medelijden heeft gekregen met het volgens hem achterlijke wezen, Merrick te interneren in de kliniek van Dr. Carr Gomm (John Gielgud), overtuigd dat zo'n leven te prefereren is boven dat in een hok in een circuswagen. Alleen is Dr. Gomm niet zo gewonnen voor dat idee, totdat Merrick plots begint te praten en niet alleen over normale verstandelijke vermogens blijkt te beschikken, maar bovendien, zo zal blijken, ondanks zijn weerzinwekkende uiterlijk een fijngevoelig en erudiet iemand is, op zoek naar een beetje waardigheid. Al wie met Merrick in aanraking komt moet op de duur - en ondanks de aanvankelijke paniek over zijn afstotelijk uiterlijk - toegeven dat het monster al bij al meer humanisme herbergt dan de meeste andere, normaal uitziende mensen. Treves probeert Merrick te integreren in het gewone leven door hem o.a. in zijn eigen huis uit te nodige en uiteindelijk zelfs naar een operavoorstelling. Maar de enige die niet met Treves' plannen is opgezet, is de norse circusdirecteur die zijn hoofdattractie terug wil.

The Elephant Man is een zeer moralistische film over het feit dat je mensen niet mag beoordelen op hun uiterlijk. De boodschap ligt er zo dik op dat je ze onmogelijk kan negeren en ze wordt bovendien geaccentueerd door de sobere filmstijl van Lynch. Zo is de prent helemaal in zwart-wit gefilmd, waardoor de misvorming van Merrick uiteindelijk niet als een schok komt, maar zelfs als 'normaal' wordt ervaren. Het verhaal is van begin tot einde doorspekt met prachtige metaforen; John Merrick bouwt bijv. in zijn vrije tijd een schaalmodel van een kathedraal, een symbool voor zijn eigen waardigheid. Het is nog altijd één van de meest ontroerende films die ik ooit heb gezien, vooral door de doorleefde vertolking van John Hurt, en tegelijk is het één van de meest toegankelijke films van Lynch, geheel niet in de stijl van zijn ander, soms onbegrijpelijk recenter werk. Je merkt dat over elk woord in de dialoog en over elk camerastandpunt lang nagedacht is. 'Meesterwerk' is de enige accurate omschrijving voor deze film.

BEELD EN GELUID
De film wordt in zijn originele verhouding van 1.85:1 gepresenteerd en is bovendien anamorf. Men heeft er alles aan gedaan om het origineel zoveel mogelijk te respecteren. Over de kleuren valt er uiteraard niet veel te vertellen, maar over de rest wel. De grauwe en korrelige beeldstijl is geen fout in de transfer naar dvd, maar een getrouwe weergave van de film zoals die door Lynch bedoeld is - net zoals op het grote scherm, dus. De geluidstrack is overal zuiver, maar ook hier bewust sober gehouden om het verhaal zoveel mogelijk centraal te plaatsen en soms heeft dat als effect dat het geheel net uit een vooroorlogse radio schijnt te komen. Men heeft dus niet veel moeite gedaan om de film technisch op te waarderen en in zekere zin is dat maar goed ook, want dan zou de prent aan impact verliezen. Per slot van rekening is dit Jurassic Park niet.

EXTRA'S
Een sobere film als deze behoeft niet veel extra's en er zal ook niet te veel restmateriaal bewaard zijn gebleven, maar toch heeft men de moeite genomen om een fotogalerij en een (niet ondertitelde) bioscooptrailer op de disk te zetten. De menu's zijn overigens handig en overzichtelijk en op de achtergrond zie je voortdurend de kudde olifanten uit de nachtmerrie van Merrick. De UK-editie komt met een heus boek (64 bladzijden!), "One of us: David Lynch and The Elephant Man", dat zowel een boeiend stuk achtergrondinformatie over de film als een overzicht op de filmcarrière van David Lynch biedt. Het valt te betreuren dat dit boekje bij de Benelux-release niet inbegrepen is.

CONCLUSIE
Zelfs wie het andere werk van Lynch niet kan appreciëren, kunnen we deze film van harte aanbevelen. Ik denk overigens dat deze film op artistiek gebied thuishoort in het lijstje van de tien belangrijkste films uit de na-oorlogse filmgeschiedenis. Klasse!


cover




Studio: RCV

Regie: David Lynch
Met: Anthony Hopkins, John Hurt, John Gielgud, Anne Bancroft, Wendy Hiller

Film:
10/10

Extra's:
3/10

Geluid:
7/10

Beeld:
7/10


Regio:
2

Genre:
Drama

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
1980

Leeftijd:
12

Speelduur:
118 min.

Type DVD:
SS-DL

Barcode:
8713045201364


Beeldformaat:
1.85:1 anamorf PAL

Geluid:
Engels Dolby Surround 2.0
Spaans Dolby Surround 2.0
Italiaans Dolby Surround 2.0

Ondertitels:
Nederlands, Engels, Italiaans, Spaans, Portugees, Deens, Fins, Noors, Zweeds, Turks
Extra's:
• Geanimeerde menu's
• Trailer
• Fotogalerij

Andere recente releases van deze maatschappij