:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> COLLEGA'S, DE - SEIZOEN 1
COLLEGA'S, DE - SEIZOEN 1
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2005-06-26
SERIE
9 september 1978 zal de geschiedenis ingaan als de datum waarop één van de belangrijkste sitcoms uit de Vlaamse kijkgeschiedenis voor het eerst op de buis werd vertoond: De Collega's. Het was nochtans kantje boordje, want een eerste conceptversie werd door de toenmalige BRT afgeschoten omdat het naar de smaak van de BRT-bobo's veel te volks entertainment was; ook de variatie van dialecten kon niet door de beugel - maar werd uiteindelijk wel aanvaard. Het materiaal werd dan maar omgewerkt tot een toneelstuk, waarmee het Mechels Miniatuur Theater in heel het land beroemd zou worden. Vier jaar liepen de toneelvoorstellingen door, en toen kon zelfs de BRT er niet meer omheen: de cast werd aangedikt met enkele acteurs van andere theatergezelschappen (zoals Jacky Morel), en De Collega's waren geboren.



In De Collega's volgen we de belevenissen van een typisch Belgisch federaal ministerie, zo ééntje waar werken niet te hoog op de prioriteitenladder staat, maar waar, zoals men dat zo kleurrijk uitdrukt, als het begint te regenen, alle paraplu's opengaan. Welk ministerie het dan wel mag betreffen, en wat er feitelijk behoort gedaan te worden, wordt door scenarist Jan Matterne bewust vaag gehouden, om het universele karakter ervan te vrijwaren, maar de belangrijkste taak van de bedienden bestaat eruit om voortdurend ingewikkelde ouderwets papieren dossiers te verkassen, bestuderen, samen te vatten, te klasseren, terug uit het klassement te halen, en maar liefst twee uur (!) per week de burger dan ook nog eens aan het loket te woord te staan. De bedoeling was uiteraard veeleer om de verschillende karakters met elkaar te laten botsen dat het een lieve lust was, en voor de Vlaamse kijker herkenbare werksituaties uit te beelden, gespekt met een laagje sociale bekommernis en stevig gekruid met een flinke dosis humor te brengen. En de herkenbaarheid was erg groot, ook al doordat de reeks gedrenkt is in verschillende aspecten van de Belgische (politieke) verzuiling van de jaren '70. Het was de tijd van het zogenaamde cultuurpact, waardoor de christen-democratische CVP, de socialistische SP en de liberale PVV vooraan de Vlaams-nationale Volksunie naast zich moesten dulden, tot grote ergernis van de Franstalige Brusselaars, wanneer er postjes moesten worden verdeeld. Het was ook de tijd waarin een politieke benoeming de enige manier was om aan een vaste job in overheidsdienst te geraken, en alhoewel de politieke voorkeuren van de personages nooit expliciet bij naam genoemd worden, zitten er in elke aflevering voldoende verwijzingen om deze zonder enige moeite van elkaar te onderscheiden.



Het was ook de tijd waarin op elk van dergelijke overheidsdiensten het personeel in een welbepaald pikorde was vastgeroest, bijna als een Indisch kastensysteem, en waar het aantal tussenliggende graden bepaalde of je je overste al dan niet mocht tutoyeren. Het vijfde verdiep wordt met sterke (nu ja) hand geleid door directeur Paul Thienpondt (Bob Van der Veken), bijgenaamd "den tientonner", een archetype van een politieke parvenu die naar boven op de sociale ladder is geklommen door de juiste politieke kleur (blauw) én door rijk te trouwen. Thienpondt probeert zo weinig mogelijk uren te kloppen, is meestal niet op de hoogte van wat er allemaal inhoudelijk op zijn dienst gaande is, en beeft als een espenblad als hij telefoon krijgt van de directeur-generaal. Tweede in rang is personeelschef Philémon Persez (René Verreth), een goedbedoelende idealist, die elke dag opnieuw af te rekenen krijgt met zijn dragonder van een vrouw, Angèle, die hem geen horens maar een heel gewei ineens zet, en hem uiteindelijk naar de fles doet grijpen. Persez is heimelijk verliefd op secretaresse Mireille Puis (Nellie Rosiers), die psychisch niet honderd procent evenwichtig is, en - niet helemaal verwonderlijk - nog altijd op zoek is naar de juiste man. Daaronder volgt onderbureauchef Bonaventuur Verastenhoven (wijlen Mandus De Vos), een Vlaamsgezinde vrijgezel die door zijn afstandelijk en hautein gedrag nogal eens het mikpunt van spot is van zijn collega's. Zijn aartsrivaal is opsteller Jean De Pesser (Jaak Van Assche), die hij bij een benoeming is voorbijgestoken, een opschepperige blaaskaak die meent dat hij met zijn socialistische vakbondskruiwagen overal binnen geraakt, maar zowel op zijn werk als in zijn veroveringspogingen tegenover het andere geslacht miserabel faalt. Een geheim in zijn familie, waar zijn collega's aanvankelijk niet van op de hoogte zijn, zou anders wel eens de reden kunnen zijn voor zijn asociaal gedrag. De enige met wie De Pesser nogal redelijk overeenkomt is met de zwartgallige sociopaat Gilbert Van Hie (Tuur Deweerdt), klerk en zelfverklaarde anarchist, die niets liever doet dan ofwel zijn vrouw Esmeralda, ofwel de klanten aan het loket afsnauwen. Dan is er typiste Betty Bossé (Tessy Moerenhout), een vrolijke losbol die iedere aflevering met een ander lief naar huis komt, tot wanhoop van haar ouders. Onderaad de sociale ladder staat klasseerder Jomme Dockx (Manu Verreth), de onderkende naïeveling die zijn echtscheiding tracht te verwerken door de godganse dag te lopen zeuren over het wel en zijn wee zijn zoon Adelbert. Vooral Manu Verreth, die bewust bij de verdeling van de rollen de laagste in rang wilde spelen, kon op de duur erg op sympathie van het grote publiek rekenen, en vele mensen zagen in zijn rol de vertaling van hun eigen onvervulde ambities. René Verreth liet overigens voor zijn rol speciaal zijn baard staan omdat hij anders te veel op zijn tweelingsbroer Manu zou lijken. Daarnaast was er in de jaren '70 ook nog apart personeel wiens taak uit niets anders bestond dan de deuren open te maken en de telefoons aan te nemen. Zo'n persoon werd de gangwachter genoemd, en die functie wordt op de directie Thienpondt vervuld door Hilaire Baconfoy (Jacky Morel), een flegmatieke Franstalige Brusselaar die zichzelf beschouwt als een bedreigde minderheid - nu is het natuurlijk even anders. En natuurlijk kan een directiesecretariaat niet werken zonder koffie, rondgeschonken door de enige echte Madame Arabelle (de helaas veel te vroeg overleden Jo Crab), die naast de meest verse koffie ook het eerste aanspreekpunt is voor de meest verse roddels. Daarnaast zijn er doorheen de seizoenen nog regelmatig personages bijgekomen en weer verdwenen; een kleine semi-reguliere bijrol in deze eerste reeks is zo voorzien voor Thierry Devucht (Johny Voners), de spreekwoordelijke man te veel op de dienst, die op het bureau Thienpondt werd geparachuteerd door zijn vader, een senator. Devuchts voornaamste bezigheid op het werk is slapen; we weten niet welke functiebeschrijving daar precies bijhoort. Of de onvergetelijke Jenny Vanjes (Jenny Tanghe), de bazige typiste die al op tientallen ministeries is buitengegooid omwille van haar asociaal karakter; oorspronkelijk bedoeld als een éénmalig bijfiguur zou Tanghe zo'n indruk maken dat ze in de derde reeks een permanente rol zou toebedeeld krijgen.



De Collega's bezitten een flinke dosis charme, maar zijn stuk voor stuk vaten vol frustraties. Jomme Dockx is nog altijd niet over zijn echtscheiding heen; alhoewel hij een zachtmoedige beer is, heeft hij bij die gelegenheid de enige keer in zijn leven een vrouw geslagen - de zijne - op het moment dat zij hem bedroog en terzelfdertijd zijn oogappel - zijn zoon Adelbert - in de steek liet. Gilbert Van Hie leeft eigenlijk constant met de frustratie dat zijn vrouw Esmeralda, een licentiate psychologie, niet één maar minstens tien klassen verstandiger is dan hijzelf. Hilaire Baconfoy probeert krampachtig te verbergen dat hij, zijn vrouw en zijn drie dochters het niet al te breed hebben. En opschepper Jean De Pesser's vreselijk asociale werkattitude is een zwak probeersel om te verbergen dat hij een geestelijk gehandicapt kind heeft, waaraan zijn laatste frank opgaat. Over franken gesproken, het is heerlijk nostalgisch om al de pre-inflatoire prijzen te horen noemen: in de goeie ouwe tijd kostte een koffiekoek zeven frank, een hoed iets meer dan duizend, een fles whisky en een doos sigaren samen zo'n achthonderd frank en wat kleingeld, en de minder bemiddelde collega's rispen zuur op als ze tien frank in de zwarte kas moeten stoppen. Toegegeven, de reeks is tot in den treure herhaald, laatst nog op een ongelukkig uur (op de middag) ter gelegenheid van 50 jaar televisie - en bij de originele uitzending was er niet al te veel concurrentie op het scherm. Toch haalden de afleveringen vlotjes 2 miljoen kijkers en meer; inclusief de herhalingen kunnen we stellen dat zowat 90 % van televisiekijkend Vlaanderen ouder dan 25 de reeks minstens moet kennen.


Pagina: 1 - 2
cover



Studio: Bridge Entertainment

Regie: Jan Matterne, Vincent Rouffaer, Anton Stevens
Met: Bob Van der Veken, René Verreth, Mandus de Vos, Nellie Rosiers, Jaak Van Assche, Tuur Deweerdt, Tessy Moerenhout, Manu Verreth, Jacky Morel, Jo Crab, Johny Voners, Jenny Tanghe

Film:
9/10

Extra's:
3/10

Geluid:
5/10

Beeld:
4,5/10


Regio:
0

Genre:
Tragikomedie

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
1978

Leeftijd:
AL

Speelduur:
511 min.

Type DVD:
SS-DL


Beeldformaat:
1.33:1 PAL

Geluid:
Vlaams Dolby Surround 2.0

Ondertitels:
Geen
Extra's:
• De collega's 15 jaar later
• Interview met René Verreth
• Interview met Manu Verreth en Jacky Morel
• Cross-promotionele trailers

Andere recente releases van deze maatschappij