:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> MILK
MILK (BLU-RAY)
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2009-07-05
FILM
Homo's zijn in het Amerika van de jaren 70 aangeschoten wild. Het schijnt een regelrechte hobby van de politie te zijn om een avondje flikkers in elkaar te rammen, liefst met de bedoeling om er zo veel mogelijk ernstig te verwonden. Wanneer Harvey Milk (Sean Penn) samen met zijn vriend Scott Smith (James Franco) in de homobuurt van San Francisco, nochtans één van de tolerantste steden op gebied van seksuele moraal, een fotowinkeltje wil openen, krijgt hij al dadelijk van de voorzitter van de middenstandsbond te horen dat er "twee soorten wetten zijn: die van de staat en die van god en dat de politie beide afdwingt", en dat de vuile sodomieten wat hem betreft in het kader van die laatste stante pede neergebliksemd mogen worden. Als welkom kan dat natuurlijk tellen. Het geweld tegen de homo's blijft escaleren met als triest hoogtepunt een moord op een homo uit Milks wijk, die prompt door politie en media wordt bestempeld als een mannelijke prostitué en zijn vriend als klant. De media zijn niet bepaald genuanceerd in het beeld dat ze over de homoseksuele medemens hebben: homo's, pedofielen, kindermoordenaars, druggebruikers en criminelen... het wordt allemaal op één hoopje gegooid met als subtekst dat zelfs als het niet waar is, er toch voldoende van zal doordringen tot de bevolking om er afkerig tegenover te blijven staan. Milk besluit dat er alleen maar verandering kan komen als hij zelf op het politieke strijdtoneel stapt en zijn winkeltje groeit uit tot een ontmoetingsplaats voor gelijkgezinden. Op een programma met aandacht voor minderheidsgroepen doet Milk een gooi naar een zitje in de gemeenteraad, maar hij raakt niet verkozen, alhoewel de tiende plaats op achtentwintig niet slecht is voor een eerste deelname. Milk realiseert zich dat hij een breder publiek moet aanboren dan alleen zijn directe achterban en hij wordt van het hippie-achtige type met paardenstaart  een keurig afgeborstelde kandidaat in een net driedelig kostuum. Elke verkiezing brengt hem stapje per stapje dichter bij het einddoel van wat intussen een beweging is geworden: de verkiezing van een praktiserend homoseksueel in een officiële functie.

De sfeer wordt er niet bepaald vrolijker op: Milk krijgt geregeld "fanbrieven" waarin op een nogal grafische manier wordt uitgebeeld wat christelijk rechts van de vrijheid van meningsuiting met betrekking tot zijn persoon denkt en de beweging heeft haar handen vol met het bevechten van allerlei staatgebonden referenda, meestal bedoeld om wetsvoorstellen die discriminatie van homo's op huurmarkten, bij sollicitaties en dergelijke meer weg te werken. Anderzijds krijgt hij ook een telefoontje van een jongen die worstelt met zijn seksuele geaardheid die erover denkt de hand aan zichzelf te slaan; Milk praat lang genoeg op hem in om hem van die lugubere gedachte af te brengen en adviseert hem thuis weg te gaan - wat niet evident is want hij zit in een rolstoel. Maar de momenten van vreugde zijn schaars: Milk en zijn compagnons de route krijgen enkele harde tegenstanders te verwerken. Ondermeer voormalig Miss Appelsien, Anita Bryant, voert een door de christelijke fundamentalisten gretig gesteunde campagne met een pro-familie en pro-gezinsboodschap tegen alles wat van onze lieve heer niet mag; de rieken en de brandstapels worden nog nét niet aangerukt, maar het scheelt niet veel. Bryant, een poppemie van de Christian Coalition, heeft dankzij de media-aandacht alle camera's op zich gericht en ze vertolkt zonder enige vorm van kritische zelfreflectie een behoudend standpunt in een wetsvoorstel dat erop neerkomt dat al wie in het onderwijs niet alleen homo is, maar alleen al maar sympathiseert met de gelijke behandelingseis, zonder reden aan de deur kan vliegen. Woordvoerder van Bryant is senator John Briggs (Denis O'Hare) en dankzij de flamboyante manier waarmee hij de media bespeelt, kan Milk Briggs overtuigen om deel te nemen aan een publiek debat - de senator heeft duidelijk een fysieke afkeer van Milk, alleen al om hem een hand te moeten geven. In 1978 komt alles in een stroomversnelling: Milk wordt verkozen, dankzij zijn massale mobilisatie haalt het wetsvoorstel ter gelijkberechtiging van homo's in het onderwijs de eindmeet en dankzij de bemiddeling van burgemeester George Moscone (Victor Garber) lijkt een periode van relatieve vrede aangebroken. Toch op politiek vlak: het brede politieke gekonkelfoes is Scott teveel geworden en hij is vertrokken. Milk heeft een nieuwe vriend Jack (Diego Luna), maar omdat hij die niet de aandacht kan schenken die hij nodig heeft (omdat Milk wordt opgesoupeerd door zijn politieke besognes),  vindt hij op een avond Jack verhangen in de douche.

Milks klim naar de macht is intussen niet meer te stuiten: met ideeën als een anti-hondenstrontplan weet hij ook bij bredere lagen van de bevolking te scoren. Dat is evenwel zonder Dan White (Josh Brolin) gerekend; de man is niet afkerig van het gedachtegoed van Milk en hij wil zelfs Milks voorstellen steunen als die in ruil daarvoor de beslissende stem bij de bouw van een nieuwe psychiatrische gevangenis tegenhoudt. Milk kan dat niet in overeenstemming brengen met zijn geweten en alhoewel ze elkaar hoffelijk blijven bejegenen - Milk is zelfs de eregast op de doop van Dans zoontje - groeien ze politiek uit elkaar. Na een nieuwe eclatante overwinning van Milk, waarbij Dan de enige tegenstemmer was, schrijft Dan zijn ontslagbrief om dadelijk daarna van idee te veranderen en zijn functie terug te eisen. Milk merkt terecht op tegen burgemeester Moscone dat de gemeenteraad geen duivenkot is en Moscone besluit uiteindelijk Milks redenering te volgen en het ontslag van Dan niet in te trekken. Die morgen wandelt Dan met een pistool het raadshuis in en ontdoet zich bijna in één beweging van zijn twee grootste aartsvijanden: Moscone en Milk.

Eerder kon u al de bespreking van de dvd van de hand van collega William lezen. De Blu-ray waaide echter mijn richting uit en het leek me interessant om beide visies te vergelijken. Er is toch iets aan het veranderen in de manier waarop homo's in films worden uitgebeeld. De eerste ernstige film op dat gebied was zeker Philadelphia, meteen een loeizwaar drama dat Jonathan Demme filmde bij wijze van excuus voor de sadistische homokiller die hij in The Silence Of The Lambs op het publiek losliet. De veranderde manier waarop tegen homo's in films wordt aangekeken wordt haarfijn geschetst in The Celluloid Closet, en als er in het genre sprake is van evolutie, dan zit die in de verbreding, want we vinden tegenwoordig in de gayafdeling van de videotheek zowel tranentrekkers als Brokeback Mountain als betere arthousekomedies als Better Than Chocolate terug.

Maar we moeten zo diep niet graven om eigentijdsere voorbeelden te vinden. Eén dezer dagen komt Brüno in de zalen, de zoveelste boertige film van Sacha Baron Cohen, die eigenlijk niets liever doet dan etnische minderheden shockeren en die hier alle vooroordelen tegenover homo's op een rijtje zet. Lijnrecht daartegenover staat deze Milk, een krachtig drama waarin de discriminatie van homo's in burgerlijke aangelegenheden nog maar eens streng en nuchter onder de aandacht wordt gebracht, ditmaal vanuit het perspectief van één van bekendste activisten op dat terrein uit de in de jaren 70, Harvey Milk, het eerste verkozen homogemeenteraadslid. Dankzij de artistiek weldoordachte regie van Gus Van Sant ontaardt de film niet in een zoveelste lofzang op de Amerikaanse droom waar, laten we zeggen een onbekende Oostenrijkse immigrant die nauwelijks kan acteren het tot gouverneur van de staat Californië kan schoppen. De maatschappij is gelukkig toleranter geworden en het axioma schijnt te gaan overheersen dat wat men in de privésfeer uitspookt puur en alleen zichzelf aanbelangt en dat het altijd dezelfden zijn die dit axioma menen te moeten aanvechten, meestal op religieuze gronden waarvan de moraal minstens even discutabel is. Anno 2009 lopen er nog heel wat Anita Bryant-wannabes rond en wordt er al eens op tijd een stond een gebedsgenezing georganiseerd waarin de "homoziekte" er duivelsgewijs wordt uitgedreven. Een bepaald soort pseudowetenschappers die gedijen in wat zich het machtigste continent ter wereld noemt, is bovendien druk doende zichzelf in stand te houden om homoseksualiteit nog altijd als een "ziekte" te beschrijven, terwijl enkele bloeddorstige wolven naast klinieken voor de behandeling van AIDS staan te scanderen dat HIV-positief zijn een straf van god is voor een losbandig leven. Wij Europeanen zijn gelukkig wat breeddenkender, onze maatschappij heeft wat dat betreft toch nog altijd zijn wortels in de verlichting en alhoewel ik de laatste zal zijn om homo-empancipatie tegen te werken, durf ik met mijn hand op mijn hart zweren dat toestanden zoals in San Francisco in de jaren 70 hier niet meer voorkomen.

Wat niet betekent dat de film niet nog steeds een actuele boodschap heeft. Sean Penn, die terecht een Oscar voor beste acteur verdiende, is aan het begin van de film eigenlijk een sjofele hippie uit wiens maniertjes je misschien zijn seksuele geaardheid kan aflezen, maar van echte verwijfdheid of andere clichés die in de slechtere komedies genre Chuck & Larry te zien krijgt, is geen sprake. Sean Penn vult zijn Milk in als een ietwat verlegen en empathische man, niet dadelijk het tafelspringerstype, die toch een zeker charisma begint uit te stralen van af het moment dat hij op zijn zeepdoos klimt. Duikt hij al in de eerste scène met zijn vriend in bed, later, wanneer hij zijn memoires op cassette inspreekt omdat hij een voorgevoel heeft dat er wel eens een kogel door zijn kop zou kunnen passeren, vertelt hij dat hij uiteindelijk in zijn leven maar vier minnaars heeft gehad (waarvan er dan nog drie zijn omgekomen door zelfmoord). Het enige inhoudelijk puntje van kritiek is dat Sean Penn iets te nadrukkelijk op het voorplan wordt geschoven ten nadele van zijn entourage, waarvan de personages iets te weinig substantie vertonen. De moord op Milk en zijn laatste getuigenis zijn dan ook de draad waaraan op zeer klassieke manier het verhaal wordt opgehangen. De filmstijl heeft iets van een documentaire: er zitten rauwe en ongemonteerde beelden tussen van homorechtendemonstraties, waarbij het niet altijd even duidelijk is welke beelden historisch zijn en welke niet; de archive footage van Anita Bryant is bijvoorbeeld echt. De scènes waarin we Milk meer in zijn privésfeer zien, zijn dan weer netjes gestileerd. Milk straalt een authentieke sfeer uit, is één van de meer toegangkelijke films van Van Sant en aangezien het welles-nietesdebat over het homohuwelijk weer brandend actueel is in sommige Amerikaanse staten, bevat de film zeker nog een boodschap voor de huidige en toekomstige politieke generaties.

BEELD EN GELUID
Helaas biedt de Blu-ray maar een beperkte meerwaarde op technisch vlak tegenover de dvd. De korrelige archiefbeelden worden er natuurlijk niet beter op, maar de door Van Sant geschoten scènes zijn wel technisch oké, met genoeg diepgang in de zwarttint, sombere maar stabiele kleuren en een meer dan aanvaardbare scherpte. De enige geluidstrack is een DTS-HD MA 5.1-track, waarbij de achterkanalen actief de beelden van betogingen en rellen ondersteunen, maar waarbij er ook opvallend plaats is gereserveerd voor klassieke muziek. Milk was een operaliefhebber en in één van de scènes gaat hij vlak voor zijn dood nog naar een voorstelling van Tosca kijken; de atmosfeer in de opera doet toch wel een kleine rilling over mijn rug lopen.

EXTRA'S
In tegenstelling tot een eerste reeks Blu-rayreleases komt A-Film ditmaal wél met bonusmateriaal voor de dag. Het menusysteem dat daarbij gebruikt wordt lijkt erg op het standaardsysteem dat op Universal-disks aanwezig is. Naast twee deleted scenes (4 min.) zijn er nog drie documentaires: in Remembering Harvey (13 min.) vertellen de echte medewerkers van Milk, waarvan sommigen door acteurs in de film worden geportretteerd, over zijn toewijding aan "zijn" beweging en de acties die hij heeft ondernomen, maar ook over de vele bedreigingen die hij aan zijn adres mocht ontvangen. De acteurs gaan in Hollywood Comes To San Francisco (15 min.) de boer op en wandelen door de verschillende sets, onder meer de originele locaties, terwijl ze over hun rol in de film vertellen. We beëindigen de bonussectie met Marching For Equality (8 min.), waarin ons wordt getoond hoe de betogingen voor gelijke homorechten voor de film werden gerecreëerd met de hulp van getuigenissen van mensen die er in realiteit zelf bij waren.

CONCLUSIE
Milk is een goed uitgewerkt drama waarbij we vanop de eerste rij de geboorte van de beweging voor gelijkberechtiging van homo's in Amerika en dan meer bepaald in San Francisco meemaken. De film wordt bijna integraal gedragen door Sean Penn, de Blu-ray kan de trend van de dvd volgen maar u moet er uiteraard iets dieper voor in de beugel tasten.



cover



Studio: A-Film

Regie: Gus Van Sant
Met: Sean Penn, Emile Hirsch, Josh Brolin, Diego Luna, James Franco, Alison Pill, Victor Garber, Denis O'Hare

Film:
7,5/10

Extra's:
5/10

Geluid:
9/10

Beeld:
8,5/10


Regio:
B

Genre:
Biografie

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
2008

Leeftijd:
12

Speelduur:
128 min.

Type DVD:
SS-SL


Beeldformaat:
2.35:1 HD

Geluid:
Engels DTS-HD MA 5.1

Ondertitels:
Nederlands
Extra's:
• Deleted scenes
• Documentaire "Remembering Harvey"
• Documentaire "Hollywood Goes To San Francisco"
• Documentaire "Marching For Equality"

Andere recente releases van deze maatschappij