:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> BALLADE VAN DE DALTONS, DE
BALLADE VAN DE DALTONS, DE
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2001-03-22
INLEIDING
Tijdens de jaren 70 beleefde de Belgische tekenfilmindustrie een hoogtepunt. Na avondvullende films van Kuifje en Asterix is er in 1978 ook een langspeelfilm gemaakt over de poor lonesome cowboy Lucky Luke, naar een verhaal van diezelfde geniale René Goscinny. De inmiddels al enkele jaren overleden scenarist verdeelde zijn creativiteit in die periode ongeveer gelijkmatig tussen de reeksen Astérix en Lucky Luke, en alhoewel beide series na zijn dood zijn voortgezet, zijn de meeste stripkenners het erover eens dat geen van de recente scenario's qua genialiteit aan de hersenspinsels van Goscinny kan tippen. Ook in deze film - die overigens dateert uit de tijd dat een sigarettenrokende cowboy nog niet politiek incorrect was - merk je weer dat er tempo in het verhaal zit, dat het geheel zeer coherent is uitgebouwd en dat de gags uitgebalanceerd zijn en precies op het goede moment werken, ondanks het feit dat de meeste Lucky Luke-verhalen zeer stereotiep zijn en qua verhaallijn vaak voortborduren op dezelfde thema's. Maar of het nu over de aanleg van de telegraaf gaat, de spoorweg of over het transport van de levensgevaarlijke desperado Billy The Kid, de Lucky Luke-verhalen zijn meestal zeer goed gedocumenteerd, wat dan weer mede de verdienste is van tekenaar Morris (pseudoniem van Maurice De Bevere), de geestelijke vader van Luke.

FILM
Dit verhaal begint als de Daltons hun 4200 jaar durende dwangarbeid uitzitten in de intussen klassiek geworden gevangenis, onder het wakende oog van Rataplan, de hond zonder hersens. De bewakers kunnen de vier coyotes goed onder de knoet houden, alleen krijgt Joe Dalton regelmatig een woedeaanval als iemand zijn eeuwige nemesis Lucky Luke vernoemt. Op een dag krijgen de vier broers in de gevangenis het bezoek van een notaris. Het blijkt dat hun oudoom Henry Dalton, die ze feitelijk nooit gekend hebben, is overleden (opgehangen om precies te zijn, wat door Joe Dalton wordt omschreven als "een natuurlijke dood"), en oompje heeft zijn zeer, zeer, zeer groot fortuin aan zijn neefjes nagelaten. Er is echter één kleine formaliteit: vooraleer de Daltons het geld krijgen, moeten ze als wraak op hun overleden oom de rechter én de voltallige jury die oom Henry naar het schavot hebben gestuurd, omleggen. En als klap op de vuurpijl heeft oom Henry in zijn testament gestipuleerd dat Lucky Luke, de enige eerlijke mens die hij ooit gekend heeft, als onafhankelijke getuige moet kunnen verklaren dat de juryleden inderdaad allemaal dood zijn. Tot hier lijkt het ide erg op De 12 Werken Van Asterix, niet toevallig van dezelfde scenarist; het verschil is dat Luke natuurlijk alles in het werk zal stellen om de Daltons in hun opdracht te laten mislukken.

Door een "ongelukje" in de dynamietopslagplaats weten de Daltons te ontsnappen en als Luke ze probeert te vangen, kunnen ze hem overmeesteren en hem hun bedoelingen uitleggen. Opdat hij intussen de schurken in het oog kan houden, stemt hij ogenschijnlijk toe. Vervolgens trekt het vijftal van het éne stereotiepe westernstadje naar het andere om de al even stereotiepe juryleden neer te kogelen, één voor één typetjes die je in elk Lucky Luke-album terugvindt. Zo is er een Chinese wasserijbaas, een gevangenisdirecteur, een Indiaanse medicijnman, een zwaar drankzuchtige kwakzalver, een gekke goudzoeker, een beroepsgokker die predikant is geworden, een treinmachinist en natuurlijk de onvermijdelijke doodgraver, compleet mét gier. Luke moet niet alleen proberen om al deze moordaanslagen te voorkomen, hij moet bovendien de Daltons tegelijkertijd laten geloven dat ze in hun opzet geslaagd zijn. Dat lijkt als idee zeer eentonig, maar als geen ander heeft Goscinny hier een plot uitgewerkt, bestaande uit allemaal verschillende subplots waarvan er geen twee identiek zijn, en die uiteindelijk cumuleren in de grote finale, waarbij de Daltons de rechter, die als voorzitter een rodeo jureert, neer moeten knallen.

Ondanks de ouderdom heeft De Ballade Van De Daltons de tijd toch min of meer goed doorstaan. De film bevat enkele zeer leuke gags - zo overvallen de Daltons verschillende keren dezelfde verkoper die telkens nét dat verkoopt wat ze volgens het verhaal op dat moment nodig hebben, zo'n beetje in de stijl van de piraten bij Asterix - en enkele geestige oneliners. Voor wie de gelijknamige strip thuis in de kast heeft staan kan ik nog melden dat de film het boek tot in de kleinste details volgt, dus als je de strip hebt gelezen voel je de grappen wel aankomen.

BEELD EN GELUID
Aan de monogeluidskwaliteit valt er uiteraard niet veel te verhelpen, maar het maakt de film wel authentiek. Je hebt bovendien de keuze uit vijf klanksporen en ik verkies toch nog het originele Franse boven het Nederlandse dat te zeer Hollands klinkt om verstaanbaar te zijn. Wat wel in de ondertiteling opvalt is dat de Nederlandse vertaling van de liedjes mijlenver van het origineel ligt; zo is er bijv. een stukje over de Woestijn Van De Dorst, waar de kippen gebraden uit de lucht vallen. Als dat laatste in beeld wordt gebracht en er in het Franstalige liedje allusie op wordt gemaakt, gaat de Nederlandse vertaling over iets compleet anders.

Dé verrassing van de disk is het originele 1.85:1-formaat, weliswaar niet anamorf, en bovendien moet je het beeld een beetje naar boven schuiven om de ondertitels te lezen. De animatie is natuurlijk niet te vergelijken met bijv. een Disney-film, maar PFC blijft toch nog steeds verbazen door wat ze nog aan oud tekenfilmmateriaal in hun archieven hebben liggen.

EXTRA'S
Net zoals bij de Astérix-films zijn de Cast- en Crew-biografie hier vervangen door enkele 'biografische gegevens' van de hoofdpersonnages en de auteurs. Vervolgens bevat de disk een documentaire van een klein uur over wijlen René Goscinny en wel een andere dan die die op de Astérix-disks staat. Daarnaast vind je ook nog een volledige lijst van de Lucky Luke-albums en tot slot een interactieve kaart van de Verenigde Staten in de tijd van Luke, waarbij verschillende historische landmarks uit de albums van achtergrondinformatie worden voorzien, zoals rechter Roy Bean, de moderne Robin Hood-figuur Jesse James en vele anderen. De extra's op deze disk zijn jammer genoeg alleen maar in het Frans beschikbaar, zonder Nederlandse ondertiteling.

CONCLUSIE
Je moet flink zoeken om deze dvd te vinden (in de gewone groothandel vind je 'm niet), maar je zoektocht zal beloond worden! Dit is zeker één van de betere voortbrengsels uit de tekenfilmstudio's van Dargaud en nog maar eens, voor wie nog niet overtuigd mocht zijn: het bewijs dat René Goscinny ontegensprekelijk één van de beste, zoniet dé beste, scenarist van de vorige eeuw was. Het is overigens jammer dat zijn nagedachtenis na zijn dood zo is besmeurd door zijn dochter, die zowel Lucky Luke-tekenaar Morris als Asterix-tekenaar Uderzo naar de rand van de wanhoop heeft gedreven door tegen de beide tekenaars, die allebei met Goscinny innig bevriend waren, lange procedures voor de rechtbank te beginnen, overigens zonder veel succes. Maar dat is weer een heel ander verhaal...


cover



Studio: PFC

Regie: Rene Goscinny, Albert Uderzo, Pierre Tchernia
Met: Lucky Luke, Joe Dalton, William Dalton, Jack Dalton, Averell Dalton

Film:
7/10

Extra's:
7,5/10

Geluid:
2/10

Beeld:
6/10


Regio:
2

Genre:
Animatie

Versie:
Benelux (FR)

Jaar:
1978

Leeftijd:
TOUS

Speelduur:
80 min.

Type DVD:
SS-SL

Barcode:
3309454500454


Beeldformaat:
1.85:1 PAL

Geluid:
Frans Dolby Surround 2.0
Engels Dolby Surround 2.0
Spaans Dolby Surround 2.0
Duits Dolby Surround 2.0
Nederlands Dolby Surround 2.0


Ondertitels:
Nederlands, Engels, Frans, Duits, Spaans, Frans CC
Extra's:
• Documentaire over René Goscinny
• Informatie over de personages, de auteurs, de albums
• Documentatie over de achtergronden van de Lucky Luke-albums

Andere recente releases van deze maatschappij