:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> TARZAN
TARZAN
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2000-10-22
FILM
Na enkele zeer magere jaren keerde begin jaren'90 het tij voor Disney. Na een paar mindere commerciële successen (maar daarom niet kwalitatief minderwaardig) zoals The Fox and The Hound en The Black Cauldron, besloot een jonge productieploeg onder leiding van Alan Menken dat het tijd werd om de broodnodige vernieuwing door te voeren aan de top van het Disney-imperium. Een paar oudere animatoren werd bedankt voor bewezen diensten en een jonge, creatieve nieuwe ploeg zette zich aan het werk om weer tekenfilms 'voor alle leeftijden' te maken, tekenfilms waaraan jongeren pret zouden beleven, maar dat ook door iets minder jongere liefhebbers knap wordt bevonden.

De eerste film waarin Menkens z'n talent investeerde was The Little Mermaid en dat bleek een schot in de roos. De trend was gezet en zowat elk jaar leverde Disney een kassucces af: het romantische Beauty and the Beast, het wervelende Aladdin, het technisch superieure The Lion King, het ontroerende Pocahontas, het grimmige The Hunchback of Notre Dame, etc. Er is ook reden tot op Disney, want hun verhaallijnen zijn sindsdien voor 99% dezelfde: het zijn stuk voor stuk Bildungsromans, een tocht naar volwassenheid van het hoofdpersonage, die minstens in één scène per film over de einder uitstaart om te kijken waar zijn of haar toekomst ligt, omringd door een oude wijze mentor, een sluwe maar meestal ook erg domme vijand en één of twee onnozele 'sidekicks'. Bovendien is zowat de helft van de Disney-films antropomorfistisch: bijv. in The Lion King worden de hoofdpersonages allemaal door dieren met menselijke eigenschappen vertolkt. Bij mijn weten is Tarzan de eerste film waarin men duidelijk kiest voor een mengeling van een mensen- en een dierenverhaal wat soms tot ingewikkelde situaties leidt, maar het geheel boeiend maakt. Zo spreekt Tarzan zowel een gorilla- als een mensentaal, alhoewel de gorilla's en de mensen elkaar niet zouden mogen verstaan, en toch is de overgang tussen de twee zo vloeiend dat je het verschil niet merkt.

Altijd hetzelfde, dus, of toch niet helemaal. Door geen enkel risico te nemen wat het verhaal betreft, heeft de Disney-studio jaren de tijd gehad om op technisch vlak de animatiefilm de 21e eeuw binnen te leiden. Het begon met de balzaalscène in Beauty and the Beast, dan de grot met de lamp in Aladdin, de stampede in The Lion King, de zevenkoppige draak in Hercules, de aanval van de Mongoolse ruiters in Mulan. Telkens ging men een stapje verder, en telkens werd weer gezegd dat de Disney-studio zichzelf had overtroffen, maar dat het plafond nu wel bereikt moest zijn. Niet dus! Tarzan slaat op animatievlak moeiteloos al zijn voorgangers. De studio maakt gebruik van het nieuwe, nog half in het experimenteel stadium verkerende 'Deep Canvas'- procedé (zie ook sectie beeld en geluid). Combineer dat met het feit dat de films zelf ook hoe langer hoe volwassener worden - sommige scènes zijn zelfs best angstaanjagend voor de jongste kinderen - en je merkt dat de Disney-molen nog lang niet op kruissnelheid is.

Tarzan vertelt in essentie het verhaal uit het originele boek van Edgar Rice Burroughs - bij Disney zijn ze dan toch niet zo creatief om eens zelf een origineel verhaal te verzinnen - maar doet dat met zoveel gevoel voor ethiek, met goed uitgewerkte karakters en trouw aan het origineel, dat het zeker het werk van Burroughs tot eer strekt. Tarzan wordt al op babyleeftijd een wees als zijn ouders op genadeloze wijze worden afgemaakt door het bloeddorstige luipaard Sabor. Een groep gorilla's is toevallig in de buurt en één van de wijfjes, Kala, heeft net haar baby verloren aan de genadeloze jungle. Kala ontfermt zich over de baby, erg tegen de zin van de mannetjesleider Kerchak, die de aanwezigheid van Tarzan wel duldt, maar hem tegelijkertijd nooit als een van de hunnen wil beschouwen - misschien voelt hij zich wel aangetast in zijn leiderschap. Tarzan groeit op tussen de dieren en als zijn gorillavriendinnetje Terk of de halfgare olifant Tantor kattekwaad uithalen, is Tarzan nooit ver uit de buurt.

Kerchak blijft echter wel zijn misnoegen over Tarzan niet onder stoelen of banken steken (er staan in de jungle trouwens geen stoelen en geen banken) en hij geeft hem de schuld van al wat er verkeerd loopt, zelfs als Tarzan Sabor doodt omdat Kerchak te zwak blijkt, maar zich nog altijd aan de wil van de mannetjesaap blijft onderwerpen. Kerchaks negatieve gevoelens worden nog scherper als op een dag de aanwezigheid van andere mensen in de buurt gesignaleerd wordt. Tarzan zelf kan zijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en gaat op onderzoek uit. Hij ontmoet Jane, de dochter van professor Porter, een bioloog die een expeditie op touw heeft gezet om het gedrag van gorilla's te bestuderen. Voor het eerst in zijn leven beseft Tarzan wat hem altijd door Kerchak in zijn neus is gewreven: hij is geen gorilla, maar een mens en er zijn nog meer mensen op de wereld. Wie zeker zo geïnteresseerd is in Tarzan, is Clayton, de sinistere begeleider van de professor en zijn dochter. Clayton, jager op al wat beweegt, toont wel een zeer bijzondere en erg onwetenschappelijke belangstelling voor de ligging van het gorillakamp waar Tarzan vandaan komt. Als de expeditie op zijn einde loopt, is Tarzan verliefd geworden op Jane en in een poging om te voorkomen dat ze weg zou gaan, verraadt hij de ligging van het kamp van de gorilla's aan Clayton.

Wie, net als ik, vindt dat de Disney-films kwalitatief niet allemaal gelijkwaardig zijn, kan op zijn twee oren slapen met Tarzan. De film haalt moeiteloos het niveau van The Lion King, overtreft ruimschoots de toch iets mindere klappers zoals Mulan en is qua animatie nagenoeg perfect. De voice casting is goed, vooral Minnie Driver als Jane heeft zich goed in haar karakter ingewerkt. Ook positief is dat de muziek van Phil Collins meer ondersteunend werkt dan in de vorige films: de personages gaan niet om de haverklap liedjes zingen, wat het musicalgehalte doet afnemen en de genietbaarheidsfactor alleszins ten goede komt. Phil Collins is overigens van oorsprong drummer en wegens het overvloedig gebruik van de ritmesectie is hij de geknipte leverancier van deze soundtrack.

Disney heeft in 2000 geen lange avondvullende tekenfilm voor volwassenen gepland. Misschien was een 'sabattical leave' aan de orde na Tarzan. Als ze nog betere animatietechnieken willen toepassen, dan moeten die waarschijnlijk nog worden uitgevonden.

BEELD EN GELUID
Het Deep Canvas-procedé, een mengeling van hoogtechnologische computeranimatie en klassieke handgetekende technieken, is, zoals gezegd nog maar in een experimentele fase, maar het resultaat is verbluffend. Elk streepje mos op de boomschors heeft z'n eigen schaduw en kleurenschakering en als Tarzan zich tussen die lianen slingert, lijken de bewegingen zo realistisch dat het op overgetekende filmbeelden lijkt. Het contrast is bijzonder hoog, wat bij de combinatie dvd + animatiefilm wel eens scheef durft te lopen wegens de compressiefactor. Het kleurenpalet is waarschijnlijk ongeëvenaard. Oudere Disney-films zoals Dumbo of Pinokkio zijn uiteraard niet in breedbeeld gemaakt, maar dit is na Mulan nog maar de tweede anamorfe Disney-release, wat deze film in de ranking boven The Little Mermaid en Hercules plaatst.

Ook het geluid is uitermate realistisch: je waant je in de jungle, alhoewel je bij een animatiefilm als deze gewoon weet dat die volledig in een studio tot stand is gekomen, de acteurs in geen kilometers in de buurt van een echte jungle zijn geweest en dus alle geluidseffecten nagebootst zijn. Ondanks het feit dat ik per definitie geen lange tekenfilms wens te bekijken die in het Nederlands gedubd zijn, wordt hier voor de eerste keer een aparte klankband aangeboden in het Vlaams (slechts in Dolby Surround en niet in Dolby Digital). Overigens, het enige voorbeeld dat ik me voor de geest kan halen waarin Nederlands wordt gesproken dat zowel voor Vlamingen als voor Nederlanders acceptabel is, zijn de Kuifje-overdubs van Ellipse/Nelvana (met Michael Pas als Kuifje en Luk de Koninck als Haddock). Verstandige mensen kiezen natuurlijk altijd voor de originele soundtrack met ondertitels.

EXTRA'S
Now we're talking! Waar de vorige Disney-films als 'extra' zowaar een menu meekregen (!), hebben ze bij Disney eindelijk de mogelijkheden van dvd ingezien. In Engeland kwamen er zelfs twee versies van deze film uit, één met absoluut geen extra's en één met zoveel extra's dat er een tweede disk aan te pas kwam. Alhoewel Disney vooralsnog onze contreien schijnt te beschouwen als een verliespost en we in tegenstelling tot Columbia Tristars Men In Black, naar de 2-disc Collector's Editions vooralsnog kunnen fluiten (wist je overigens dat alleen al in regio 2 er acht verschillende disks in omloop zijn?), is voor deze Benelux-versie gekozen voor de gulden middenweg. Niet alle extra's van de CE zijn overgenomen - zo is alle informatie over het Deep Canvas-animatieprocedé jammer genoeg verdwenen - maar desalniettemin blijft een mooie staalkaart over.

Het enige vervelende aan de film is dat bij het opstarten Disney in zijn vervelende gewoonte vervalt van in het vhs-tijdperk en eerst een lading trailers van komende releases op je loslaat, namelijk The Little Mermaid II, een of ander Winnie de Poeh-vehikel en Toy Story 2. Behoudens deze laatste zijn sequels bij Disney meestal een mager excuus om jonge beginnende animatoren in de studio's het vak aan te leren. Ze doen meestal afbreuk aan het origineel. Gelukkig is er dan een chapter forward-toets op de afstandsbediening van je dvd-speler! Desalniettemin had dit beter een optie gebleven en geen verplichte kost. Dat kost dat ook een punt in mijn beoordeling.

Maar dan is er nog een hele reeks documentaires: over de aanpassing van het oorspronkelijke verhaal van Burroughs naar een Disney-film, over het ontstaan van de muziek en over het feit dat Phil Collins ook de Franse, Duitse, Italiaanse en nog een paar andere talen van de soundtrack heeft ingezongen (de Vlaamse versie wordt overigens verzorgd door Paul Michiels, die nog niet aan de hielen van zijn Engelse collega komt), en over de opbouw van het verhaal, allemaal in het Nederlands ondertiteld! Er staan ook nog 3 videoclips van Collins op (You'll Be In My Heart, Strangers Like You en een studio-opname van Trashin' The Camp), een vergelijking van de storyboards met de film, en, nog nooit gezien bij een animatiefilm, 3 verwijderde scènes. Die zijn overigens ook maar uitgewerkt als moving storyboard en niet volledig geanimeerd. Producer Bonnie Arnold geeft overigens een haarfijne uitleg over wat we van deze verwijderde scènes mogen verwachten. Voor de allerjongsten is er nog een voorleesboeksectie en een triviaspelletje waarin je vragen over de film krijgt en je naargelang je antwoorden op Tarzans jodelkreet wordt toegejuicht of uitgelachen door een stel apen! Om de laatste niet-gevulde bytes op het schijfje te vullen, wordt er dan tot slot nog een trailer van Dinosaur aan toegevoegd. Wat de extra's betreft: yum yum! Nog van dat!

CONCLUSIE
Disneys voornaamste doelstelling is nog steeds een film te maken waarvan zowel jong als oud kan genieten. De Disney-bonzen hebben bovendien eindelijk ingezien dat heel veel mensen de originele soundtrack willen horen naast de gedubde versie en dvd is een ideaal medium om de consument die keuze te bieden. Wat die criteria betreft, is Tarzan over de hele lijn geslaagd met een dikke vette onderscheiding. Ik kan deze dvd aan iedereen aanbevelen, tenzij jullie allergisch zouden zijn voor sprekende olifanten, natuurlijk!


cover



Studio: Buena Vista

Regie: Kevin Lima & Chris Buck
Met: Tony Goldwin, Minnie Driver, Glenn Close, Rosie O'Donnell, Nigel Hawthorne, Brian Blessed, Lance Henriksen, Wayne Knight

Film:
9/10

Extra's:
8/10

Geluid:
9/10

Beeld:
8/10


Regio:
2

Genre:
Animatie

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
1999

Leeftijd:
AL

Speelduur:
85 min.

Type DVD:
SS-DL

Barcode:
8711875919251


Beeldformaat:
1.66:1 anamorf PAL

Geluid:
Engels Dolby Digital 5.0
Nederlands Dolby Digital 5.0
Frans Dolby Digital 5.0
Vlaams Dolby Surround 2.0


Ondertitels:
Nederlands, Engels, Frans, Engels CC
Extra's:
• Menu's in 4 talen
• 4 trailers van andere films
• Documentaire "Van Burroughs naar Disney"
• Documentaire "Ontstaan van de muziek"
• Documentaire "Tarzan gaat internationaal"
• Documentaire "Opbouw van het verhaal"
• 3 videoclips Phil Collins
• Vergelijking storyboard
• Verwijderde scènes
• Trivia-spel
• Lees- en luisterverhaal

Andere recente releases van deze maatschappij