:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> HEL VAN '63, DE
HEL VAN '63, DE (BLU-RAY)
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2011-03-08
FILM
Voor de twaalfde keer in de geschiedenis wordt in 1963 een Elfstedentocht gereden. De beslissing van de organisatie wordt altijd last minute genomen en het organiserend comité wordt vooral over de streep getrokken door het feit dat in december 61 de tocht op het laatste moment is afgeblazen én dat de commissaris van de Koningin (Pierre Bokma) laat verstaan dat Hare Majesteit de gebeurtenis wel eens persoonlijk zou kunnen opluisteren met haar aanwezigheid. De stemming is echter een dubbeltje op zijn kant en van de 11 vertegenwoordigers kiezen er maar 6 voor het laten doorgaan van dit massa-evenement. In een tijdperk waarin de moderne zwartwittelevisie met slechts twee knoppen (aan en uit) haar intrede doet in de modale Nederlandse huiskamer en alle huisvrouwen op Mies Bouwman willen lijken, ontaardt de sportieve wedstrijd in een bijna massahysterisch evenement. Tienduizend deelnemers verschijnen aan de start; uiteindelijk zullen er maar 69 de eindstreep halen. Vooral tegen de avond slaat het weer compleet om en duikt het kwik bijna twintig graden onder nul. Naast de vele snij- en schaafwonden maakt vooral de vrieskou ongenadig en zonder meededogen slachtoffers: oogvocht dat stolt, ledematen die onderkoeld raken, tot en met de waterleiding die bij de mannelijke deelnemers bevriest. Uiteindelijk wordt het Nederlands leger zelfs ingezet om toch min of meer een einde te breien aan de tocht die in de eerste plaats nooit van start mocht gaan.

Vier onbevreesde schaatsers hebben elk een eigen reden om het felbegeerde zilveren kruisje te behalen dat eenieder wacht die de tocht überhaupt uitrijdt met nog minstens 50 % van zijn lichaamsdelen niet afgevroren of afgesneden. Kees Ferwerda (Chris Zegers) heeft net zijn zoveelste vrachtwagen in de gracht gereden en is met zijn klikken en klakken buitengevlogen bij zijn werkgever; tot overmaat van ramp heeft zijn hoogzwangere vrouw Dieuwke (Chantal Janzen) aangekondigd dat ze terug bij haar moeder (Willeke van Ammelrooy) gaat wonen. Kees wil met alle geweld de tocht uitrijden om te bewijzen dat het niet zo is dat hij nooit afmaakt wat hij begint. Terwijl Kees denkt dat hij wereldberoemd gaat worden door zijn éne interview op tv, zijn de dokters zijn vrouw Dieuwke maar wat ter wille, onder meer in een hilarische scène waarin het kettingrokende stel artsen tracht om de vrouw, die een keizersnede moet ondergaan, te paaien met een televisietoestel voor de deur van de ziekenzaal, zodat ze om de twee weeën even kan kijken naar destand in de Elfstedentocht. Soldaat Henk Brenninkmeijer (Cas Jansen) heeft gewoon geen zin om de zoveelste nacht wacht telopen en kondigt doodleuk bij zijn officier (Cees Geel) aan dat hij een paar dagen verlof neemt om de mythische tocht te rijden. Hij is vastbesloten om de eindmeet te halen, tenminste, als hij daarvóór niet voor de krijgsraad gesleept wordt wegens desertie. Verpleegster Annemiek (Chava Voor in 't Holt) probeert tijdens de tocht het kruisje te halen dat haar vriend Melle (Tim Douwsma), die een jaar daarvoor is verongelukt toen hij door het ijs zakte, zo fel begeerde. Boerenzoon Sjoerd (Lourens van den Akker) ten slotte, die volgens de reglementen een jaar te jong is omdeel te mogen nemen, wil dan weer bewijzen dat hij over genoeg doorzettingsvermogen beschikt, en heeft met zijn oom een weddenschap afgeslotenwaardoor die borg zal staan voor een lening op voorwaarde dat Sjoerd de eindstreep haalt. Het wordt een parcours met hindernissen: naast de bittere kou slaat ook de honger genadeloos toe en het wordt helemaal een klucht als de Nederlandse militairen opdracht krijgen om een einde te maken aan het schouwspel en alle deelnemers voor hun eigen veiligheid van het ijs te plukken.

"It giet troch".

Met die woorden wordt Friesland plots het centrum van de wereld en staan alle camera's gericht op 's werelds meest barbaarse schaatswedstrijd, die zich qua vlotheid van organisatie ergens situeert tussen de eerste vrije verkiezingen in Congo en de karnavalstoet van Mortsel, in dalende volgorde. Steven De Jong maakt een sfeervolle en artistiek vrij geslaagde film die inhoudelijk aan een paar zeer stereotiepe en voorspelbare verhaaltjes wordt opgehangen, maar die qua uitwerking van het tijdsbeeld van Friesland in de jaren 60 en qua authenticiteit vrij goed gesitueerd is, behoudens dan een anachronistische geel-zwarte(burger)nummerplaat op een militair voertuig hier en daar. De niet zo hoopgevende Nederlandse recensies zijn waarschijnlijk voor een deel ingegeven door het feit dat de acteurs in kwestie opdraven in nogal wat Nederlandse soaps, maar als onbevangen Vlaming voor wie de bekendste naam op de cast een flink moddervet geworden Willeke van Ammelrooy is, valt één en ander nogal mee. De legendarische schaatswedstrijd is natuurlijk een dankbaar onderwerp voor een visueel aantrekkelijke film, die toch even doet vergeten dat in hettzelfde land in het verleden aberraties tegen de natuur als Costa en Flodder gedraaid zijn en in het niet zo verre verleden geld werd uitgegeven voor het draaien van producties als Sterke Verhalen, waarvanj ik na het bekijken dacht dat de enige uitkomst voor de Nederlandse cinema het genadeschot was. Met De Hel Van '63 is mijn vertrouwen echter hersteld. Met toch een niet heel stevig verhaal als ruggengraat weten de acteurs toch een redelijk ongecompliceerde en geloofwaardige rol neer te zetten, alhoewel zeker de eerste twintig minuten van de film wat stroef gaan, en ook de scène waarin Henk hallucinaties krijgt van de honger eerder haaks op de toon van de rest van de film staat. Vooral Lourens van den Akker boort in zijn rol zijn volle potentieel en charisma aan; steek 'm in de gevangenis en je hebt een Nederlandse versie van Prison Break. Uitmuntend is echter het camerawerk, waarbij in de voorbijwaaiende sneeuw spookachtige monstergedaanten opdagen, waarna de focus onder het ijs verdwijnt en toont hoe de zwakke plekken openbarsten, om dan weer een prachtig uitzoombeeld van schaatsende mannetjes te vermengen met een landkaart.

BEELD EN GELUID
Deze release heeft best een mooi beeld, waarin grijs en wit de boventoon voeren, maar dat in alle opzichten op de juiste manier de sfeer van de jaren 60 oproept. De Blu-ray kan uitpakken met een zeer scherp beeld waarin ondanks de matige belichting (het tweede deel van de tocht verloopt 's nachts) meer dan voldoende details waar te nemen zijn. Er zijn twee geluidstracks aanwezig: een gecomprimeerde Dolby Digital 5.1-track en een ongecomprimeerde PCM-variant. Beide tracks hebben goede ogenblikken, waarin het ijs diep kraakt en de wind van alle kanten aan komt waaien; de muziekscore komt op beide tracks zeer goed tot haar recht. Gelukkig is er onder meer een Nederlands ondertitelingsspoor aanwezig, want het mooie melodieuze Friese taaltje zal zelfs voor menig Nederlander niet helemaal verstaanbaar zijn.
 
EXTRA'S
Op de hoes staat aangegeven dat er op een tweede disk een hoop extra's staan. Hieruit blijkt nogmaals met wat voor gebrek aan zorg sommige filmmaatschappijen hun releases op dde markt gooien: dit is een letterlijke kopie van de dvd. Gelukkig staat al het bonusmateriaal er wel op, zij het op hetzelfde schijfje. Naast een korte teaser (1 min.), een langere trailer (2 min.) en 2 TV-commercials (30 seconden) is de voornaamste trekker een 32 minuten durende making-of-documentaire met vooral mooie plaatjes die de Friese toeristische economie geen windeieren zullen leggen. Een korter filmpje (3 min.) gaat in op de bescheiden speciale effecten en het promotionele luik wordt aangevuld met een videoclip van het aftitelingsnummer "De hel foarby" (4 min.) van de Friese groep De Kast, die na hun afscheidsconcert in 2002 plots in 2007 zo veel zin kregen om weer de scène op te stappen na het succes van een serie "eenmalige" reünieconcerten, dat ze in 2010 opnieuw alive and kicking zijn. Voorts vinden we op de disk nog een fotogalerij en 3 cross-promotionele trailers.

CONCLUSIE
Zeker voor de lage aanschafprijs waartegen ik deze disk mee heb kunnen graaien, is deze film zeker geen miskoop. Nederlandse kwaliteitsfilms op een technisch meer dan behoorlijke schijf, het bestaat!



cover




Studio: Bridge Entertainment

Regie: Steven De Jong
Met: Chava Voor in 't Holt, Lourens Van den Akker, Cas Jansen, Chris Zegers, Pierre Bokma, Willeke van Ammelrooy, Chantal Janzen, Lottie Hellingman, Cees Geel, Peter Tuinman

Film:
8/10

Extra's:
3,5/10

Geluid:
8/10

Beeld:
9/10


Regio:
B

Genre:
Historisch

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
2009

Leeftijd:
12

Speelduur:
109 min.

Type DVD:
SS-DL

Barcode:
8711983441170


Beeldformaat:
1.78:1 HD

Geluid:
Nederlands/Fries Dolby Digital 5.1
Nederlands/Fries PCM 5.1 Uncompressed


Ondertitels:
Nederlands, Engels
Extra's:
• Teaser
• Trailer
• 2 TV-commercials
• Documentaire "The making of"
• Documentaire "The making of: De visual effects"
• Videoclip "De hel Foarby" (De Kast)
• Fotogalerij
• 3 cross-promotionele trailers

Andere recente releases van deze maatschappij