:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> 12 MONKEYS
12 MONKEYS
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2001-05-23
FILM
In 2035 is de wereldbevolking meer dan gedecimeerd en de schaarse overlevenden houden zich schuil onder de grond, omdat een dodelijk virus al het dierlijk leven bovengronds onmogelijk maakt. Gevangene James Cole (Bruce Willis) wordt 'vrijwillig' terug in de tijd gestuurd om zo veel mogelijk informatie over het ontstaan van het virus, en liefst een monster van de originele stam, te verzamelen zodat wetenschappers een antivirus kunnen maken. De geleerden in 2035 hebben echter het tijdreizen nog niet helemaal onder de knie en er belandt al eens een 'vrijwilliger' in een fout tijdperk, de middeleeuwen of de Eerste Wereldoorlog of zo. Ook bij Cole maken ze een cruciale fout en hij belandt in 1990, zes jaar vòòr het virus uitbreekt. Natuurlijk wil niemand een dergelijk verhaal aannemen van een gek die verpakt is in cellofaan en Cole wordt in het gekkenhuis gestopt. Daar maakt hij kennis met Jeffrey Goines (Brad Pitt), de zoon van een eminent viroloog (Christopher Plummer), die zich op agressieve manier afreageert op de consumptiemaatschappij in het algemeen en dierproeven, waarvoor hij zijn vader persoonlijk verantwoordelijk acht, in het bijzonder. De psychiater van de instelling, Kathryn Railly (Madeleine Stowe), trekt zich in het bijzonder het lot van Cole aan. Als die in de isoleercel belandt na een mislukte ontsnappingspoging, wordt hij door de wetenschappers uit de toekomst teruggehaald. Ze achten zijn werk bevredigend en hij wordt opnieuw uitgestuurd, ditmaal naar het juiste tijdperk. Cole vermoedt dat Goines het brein is achter het verspreiden van het virus en die blijkt inderdaad aan het hoofd te staan van een militante bende dierenrechtenactivisten, het Leger der Twaalf Apen. Hij ontvoert Railly en probeert de leden van de bende op te sporen vooraleer ze hun plan ten uitvoer kunnen brengen. Maar terwijl stilaan bij Cole de gedachte groeit dat misschien zijn visie op de feiten niet meer is dan een waanvoorstelling, krijgt Railly meer en meer aanwijzingen dat Cole misschien minder gek is dan ze aanvankelijk had gedacht.

De voornaamste troef van 12 Monkeys is het waterdichte scenario; films over tijdreizen dreigen soms te verzuipen in de eigen plot, maar hier is er geen ruimte voor gaten en alle losse eindjes worden onder de strakke regisseurshand van Terry Gilliam tegen het einde van de film vakkundig aan elkaar geknoopt. Voor een sf-film wordt er anderzijds bijzonder weinig gebruik gemaakt van speciale effecten - het budget bedroeg overigens amper 30 miljoen dollar, voor een sf-film een schijntje - en de blikken op de toekomst die we te zien krijgen zijn summier en maken niet het hoofdonderdeel van de film uit. Er is gefilmd in afgedankte elektriciteitscentrales en daarom staat 12 Monkeys in het SF-genre zowat diametraal tegenover een film als The Fifth Element, waarin de hoofdmoot bestaat uit visuele hoogstandjes, maar het scenario af en toe duidelijke hiaten vertoont. Nog twee belangrijke assets zijn het verrassende einde en vooral de puike acteerprestatie van Brad Pitt als de compleet geschifte dierenrechtengoeroe. De film blijft over de gehele lijn boeien en laat zelfs nog ruimte voor een tweede visie; immers, veel van de hints over hoe de plot nu feitelijk in elkaar zit, worden mondjesmaat over de film verdeeld. Nog een laatste interessant weetje: de kwotering +16 heeft niets te maken met schokkende beelden of zo; de eigenzinnige regisseur Terry Gilliam vertikte het gewoon om zijn film te laten keuren door de censors en van een ev. compromis was al helemaal geen sprake om de integriteit van zijn artistiek project ongeschonden te houden. Da's pas een regisseur naar mijn hart.

BEELD EN GELUID
De 5.1-track is oké, maar niks meer. Zoals eerder vermeld lieten de budgettaire beperkingen geen ruimte voor akoestische hoogstandjes en wat betreft spectaculaire soundtracks, kan ik zo uit het hoofd een tiental opnoemen die op het valk van geluid meer te bieden hebben, maar helaas, minder qua scenario. Het lijkt soms wel alsof het één een aftrekpost van het ander is. Het anamorfe beeld vult het 16:9-scherm volledig zonder zwarte balken en de ondertitels zijn redelijk groot, maar goed geplaatst. Het beeld zelf is erg scherp, met ondanks de duistere filmstijl van Gilliam toch vrij veel kleurnuances en diepte en er zijn nergens compressiefoutjes waar te nemen. Onnodig te vermelden (maar ik doe het toch maar) idat op technisch gebied er niets aan te merken is op releases van Columbia Tristar.

EXTRA'S
Aan de extra's hebben we aan enkele details gemerkt dat deze release afgeleid is van dezelfde master copy als de UK-release, behalve dan de toevoeging van Nederlandse ondertitels. De lay-out van het menu is het nu grotendeels in onbruik geraakte Universal-pictogram (zie ook: Waterworld, Backdraft, Babe, Twister,...) en de cast- en crewinformatie loopt maar tot ongeveer 1997, dus wordt er geen melding gemaakt van de recentere films van Willis, Pitt of Stowe. Naast trailer- en productieaantekeningen is er een vrij interessante commentaartrack van Terry Gilliam en producer Charles Roven, die de hele film tegen een hoog tempo blijven doorratelen en die op het einde toe nog abrupt wordt afgebroken. Jammer genoeg is deze track niet ondertiteld. Wél ondertiteld, maar dan alleen in het Engels, is de 84 minuten durende making-of-documentaire waarin alle aspecten van de film worden belicht: het kleine budget, de problemen bij films over tijdreizen, de mythe die omtrent de film gecreëerd is... Vooral deze documentaire doet de balans van de extra's nog net naar de positieve kant doorslaan. Ook staat er een easter egg op de disk, namelijk een fotogalerij. Zoeken maar!

CONCLUSIE
12 Monkeys is het bewijs dat je een goede sf-film kan brouwen zonder technische hoogstandjes en dat de essentie in dit genre toch nog steeds een intelligent verhaal is. Vooral de eigenzinnige visie van Terry Gilliam laat de film boven de middelmaat uitstijgen en de film zal beslist ook hoog zal scoren bij liefhebbers van The Sixth Sense en/of Unbreakable.


cover




Studio: Columbia Tristar

Regie: Terry Gilliam
Met: Bruce Willis, Madeleine Stowe, Brad Pitt, Christopher Plummer, David Morse

Film:
8,5/10

Extra's:
5,5/10

Geluid:
8/10

Beeld:
9/10


Regio:
2

Genre:
Sciencefiction

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
1995

Leeftijd:
16

Speelduur:
124 min.

Type DVD:
SS-DL

Barcode:
8712609748154


Beeldformaat:
1.85:1 anamorf PAL

Geluid:
Engels Dolby Digital 5.1
Spaans Dolby Surround 2.0
Italiaans Dolby Surround 2.0

Ondertitels:
Nederlands, Engels, Portugees, Deens, Fins, Noors, Zweeds, Tsjechisch, Hongaars, Bulgaars, Pools, Turks
Extra's:
• Documentaire "The making of"
• Commentaartrack
• Theatrical trailer
• Productieaantekeningen
• Cast- en crewinformatie

Andere recente releases van deze maatschappij