FILM
Groot schandaal! Terwijl Carson (Jim Carter) zich klaarmaakt voor zijn laatste dag in dienst, krijgt de roddelpers lucht van het feit dat lady Mary Talbot (Michelle Dockery) op het punt staat van haar echtgenoot te scheiden. Dit bezorgt Robert Grantham (Hugh Bonneville) en zijn vrouw Cora (Elizabeth McGovern) kopzorgen, want de earl was net van plan om het dagelijks bestuur van Downton Abbey over te laten aan zijn dochter. Die is echter nu persona non grata, in die mate zelfs dat ze als gescheiden vrouw niet meer in dezelfde kamer mag zijn als op een bal ook een prinselijk echtpaar aanwezig is.




En ongelukken komen nooit alleen. Ook de moeder van Cora is overleden, en haar broer Harold (Paul Giamatti) komt over naar Engeland om de erfenis uit de voeten te doen. Veel goed nieuws heeft hij niet, want op wat eigendommen na zijn de liquiden verdampt tijdens de beurskrach. De Amerikaanse investeerder Gus Sambrook (Alessandro Nivola), die Harold nog van het ergste heeft weten te behoeden, meent dat met de verkoop van de Amerikaanse eigendommen het plaatje financieel weer kan worden rechtgetrokken, maar na een zatte avond duikt hij al onmiddellijk in de koffer met Mary.




Het is tevens een streep door de rekening van de Crawleys, die met het geld van wijlen Cora's moeder de cottages hebben willen opknappen, zich ondermeer genoodzaakt zien om hin pied-à-terre in Londen te verkopen. Gaandeweg blijkt dat Sambrook eigenlijk een oplichter is, die bovendien ermee dreigt zijn affaire met Mary in de pers te brengen als hij zijn zin niet krijgt. Cora probeert Mary op te beuren door ter ere van haar een dineetje te geven, maar niemand van de genodigden wil komen, behalve dan acteur Guy Dexter (Dominic West), de homovriend van voormalig personeelslid Thomas Barrow (Robert James-Collier). Door het grote theatericoon Noël Coward (Arty Froushan) mee te inviteren, hopen ze dat de gasten op hun besluit terugkomen, want Coward laat je niet zomaar staan.




In Yorkshire vindt intussen de boerenkermis polaats, en lady Isobel Merton (Penelope Wilton) heeft verjonging van de jury op het oog; daarom dat ze in het feestcomité niet alleen de alom gerespecteerde Carson, de man wiens wenkbrauwen een eigen Wikipedia-pagina hebben, gecoöpteerd, maar ook keukenhulp Daisy (Sophie McShera), die met haar vernieuwnde ideeën tegen de kar van juryvoorzitter Hector Moreland (Simon Russell Beale) rijdt. Ze slaagt erin om de hoofdprijs dit jaar te laten uit te reiken door de verguisde lady Mary, die op het punt staat de scepter over Downton Abbey over te nemen, terwijl Robert en Cora zich stilletjes terugtrekken in het huis van wijlen-douarière Violet Crawley.




De derde Downton Abbey-film vangt ineens scenariogewijs het probleem van de tweede film op, namelijk dat acteur Matthew Goode, die de rol vertolkte van Henry Talbot, niet langer beschikbaar was. Van de nood een deugd maken, heet zoiets, en alhoewel je kilometers op voorhand ziet aankomen dat uiteindelijk alles in de plooi zal vallen met lady Mary en haar entourage, speelt het script mooi in op de moderniseringen van de tijd en de vraag of feodale structuren nog een plaats hebben in de twintigste eeuw. Liefhebbers van somptueuze baljurken en klassieke oldtimers komen gegarandeerd aan hun trekken, maar deze laatste film is niet bepaald het moment om in de reeks in te stappen, want de meer dan 20 acteurs en actrices in deze ensemblecast zal u niet van elkaar kunnen onderscheiden zonder minmale kennis van de prestigieuze serie die we in het verleden in het lang en het breed hebben besproken. En of dit nu het definitieve afscheid is van de Crawleys: vermoedelijk wel, want na het draaien van deze film werden de diverse decorstukken geveild voor een goed doel. Opvallend haalde de plank met belletjes waarmee de diverse bedienden kunnen worden ontboden, een recordbedrag, alsook de stijlvolle Sunbeam van de familie.




BEELD EN GELUID
De beeldkwaliteit van deze laatste Downton Abbey-film ligt in de lijn met de vorige twee films en de zes series, die allemaal op Blu-ray zijn uitgebracht. Een periodedrama staat of valt natuurlijk met het in beeld brengen van de oude kostuums, auto's, decors en gebouwornamenten. We zien ook dat de cast doorheen de jaren wat ouder is geworden, zoals Carson tegen pensioengerechtigde leeftijd, maar ook lady Mary begint haar eerste kraaienpootjes te vertonen - last van een moeilijke echtscheiding misschien? Hoe dan ook krijgen we mooie maar voor de binnenopnamen ietwat donkere kleuren, maar veel detail en een mooi contrast. We worden getrakteerd op een Dolby TrueHD Atmos 7.1.4-track die alvast spectaculair opent in het theater, waar het stuk Bitter Sweet van Noël Coward wordt opgevoerd, met de nodige ambiance die je in een theater in de Londense uitgaansbuurt verwacht, maar daarna krijgen we onder meer nog zeer veel ambiance op de Ascot-racetrack en uiteraard onder de genodigden van het bal waar Mary voortijdig moet afdruipen. John Lunn speelt voort met dezelfde muzikale thema's die nu al 15 jaar door ons hoofd spoken, telkens we aan Downton Abbey denken.




EXTRA'S
Voor het audiocommentaar werd naast regisseur Simon Curtis van de rijkgevulde cast actrice Elizabeth McGovern uitverkoren om dit mee in te spreken. De actrice is in haar rol van lady Cora natuurlijk vergroeid met de reeks, en elk detail dat ze kan voor de geest halen levert een aha-erlebnis voor de doorgewinterde Downton Abbey-kijker. Voor de rest is het moeilijk om nog met bonusmateriaal af te komen met daarin iets wat de afgelopen 15 jaar nog niet is gezegd geweest, maar kijk! Changing Times (11:33) bespreekt de machtsoverdracht op Downton Abbey door Robert Crawley ten voordele van zijn dochter, iets wat in het begin van de reeks nog onmogelijk was doordat vrouwen niet konden erven. Society Season (13:25) neemt ons mee naar de diverse hippe uitgaansbuurten waar de adel en het voetvolk van de jaren '20 van vorige eeuw zich onledig hielden. Authentic to the Core (7:13) gaat onder meer over de casting van een acteur voor de rol van Noël Coward, alsook het zoeken naar een locatie voor de Ascot-paardenraces. A Farewell to Fans (2:08) biedt de cast de mogelijkheid om een laatste keer de fans te groeten, en tot slot krijgen we de documentaire Downton Abbey Celebrates The Grand Finale (42:06), een programma van de Amerikaanse zender NBC met daarin een mooi en gebald overzicht van 15 jaar Downton-plezier




CONCLUSIE
Nù is het echt gedaan. De laatste film Downton Abbey: The Grand Finale laat ons afscheid nemen van de familie Crawley en hun entourage, behalve dan de betreurde Maggie Smith, aan wie de film is opgedragen - hoe kan het ook anders? Dit gebeurt op een respectabele Blu-ray waarop tot onze grote verbazing toch nog relevant bonusmateriaal staat, terwijl we dachten dat die koe nu wel helemaal was leeggemolken.