FILM
1942. De grootste wens van Steve Rogers (Chris Evans) is om te dienen in het Amerikaanse leger en zo veel mogelijk nazi's om zeep te helpen. Keer op keer wordt hij afgekeurd wegens zijn zwakke gezondheid - hij ziet er ook ongezond en extreem ondervoed uit. Met zijn volhardendheid trekt hij echter de aandacht van doctor Abraham Erskine (Stanley Tucci), die een proefkonijn nodig heeft om zijn genetische verbeterformule op uit te testen, die hem selecteert omdat het voor Steve niet evident is om zich van zijn krachtigste kant te tonen. Bij Erskines vorige laboratoriumrat, de nazikolonel Johann Schmidt (Hugo Weaving), is het slechtste naar boven gekomen: hij is getransformeerd tot de monsterachtige Red Skull, die met de Führer een fascinatie voor het occulte deelt, maar uiteindelijk zelf de oppermachtige heerser van het Groot-Germaanse rijk wil worden. Het Amerikaanse leger schat echter Steve Rogers niet naar waarde: als Captain America mag hij als mascotte voortdurend opdraven om promotie te maken op rekruteringsevenementen en waar er ook maar oorlogsobligaties te verkopen vallen. Als zijn beste vriend Bucky Barnes (Sebastian Stan) achter de linies van het Italiaanse front als missing in action wordt opgegeven, negeert Rogers het bevel van zijn overste, kolonel Phillips (Tommy Lee Jones), en hij begint zelf aan een covert operation om de krijgsgevangenen te bevrijden.




Het aantal creaties van comicschrijver Stan Lee (naar goede gewoonte te zien in een cameo) dat intussen verfilmd is, is haast niet meer bij te houden. De Captain is niet helemaal zijn creatie - bedenkers zijn Joe Simon en Jack Kirby - maar Captain America wordt geacht zich in het Marvel Cinematic Universe af te spelen, net als Iron Man, getuige daarvan de bijrol voor Howard Stark (Dominic Cooper), de vader van de geharnaste vigilante, en de film diende eertijds vooral als opmaat naar de ensemblefilm The Avengers die in 2012 verschenen is, waarin ook een rol is weggelegd voor de machtige spierbundel Thor. Soms wordt het allemaal wat te veel van het goede, en komen dit soort van superheldenfilms onvermijdelijk in elkaars vaarwater terecht. Enkel de toplaag, waaronder X-Men en Christopher Nolan's Batman-franchise, kan zich daarbij van de rest duidelijk onderscheiden. Captain America heeft wel schwung en charme, maar heeft toch geruime tijd nodig om goed en wel op gang te komen. De captain is een iets te generische superheld waarvan niet altijd even duidelijk is wat hem van de anderen onderscheidt - buiten zijn maillot die duidelijk bij de Zeeman in solden stond.




Ondanks het feit dat hij van een onbesproken moreel karakter moet zijn en bij het begin van de film waarschijnlijk zou flauwvallen als hij per ongeluk een vlieg doodmept, worden we verwacht te geloven dat hij in zijn spandex-kostuum plots de vijanden zonder enig verpinken bij bosjes uit een vliegtuig mag keilen. Inhoudelijk is het de vraag of de saus van wat Metropolis-achtige technologie, schijnende artefacts die aan de Scandinavische godheden behoren en een opengetrokken blik nazi's altijd even goed bindt. Bovendien is het acteerwerk om het beleefd te stellen matig - one trick pony Chris Evans kan blijkbaar alleen maar een doorslagje bieden van zijn Human Torch-personage uit Fantastic Four - en is de aanblik van de Hydra-soldaten die zich van de andere Duitse Feldwebels onderscheiden doordat ze niet met één, maar met twee handen de Hitlergroet maken, bij momenten lachwekkend. Regisseur Joe Johnston (Jurassic Park III, Jumanji) is echter goed op dreef en kan vooral de sfeer van de Tweede Wereldoorlog en het overdreven Amerikaanse patriottisme goed oproepen - de stars en stripes op het kostuum van Captain America zijn er duidelijk over. Het is van Top Gun geleden dat er nog eens een film was die zo schaamteloos probeert te rekruteren voor het leger. Met welke achterliggende sales pitch de scenaristen nochtans ooit hadden gedacht om zoiets buiten de States te kunnen slijten, zal wellicht voor altijd een mysterie blijven. Het is en blijft echter een vast gegeven dat wij als nuchtere Europeanen nooit de finesse van de Amerikaanse stripcultuur zullen begrijpen, en dat het omgekeerde even zeer geldt.




BEELD EN GELUID
Faut le faire! De oude Marvelfilms werden allemaal uitgebracht op UHD, evenwel zonder Nederlandse ondertitels, terwijl we ze wel op de met Frankrijk gedeelde markt terugvinden. De 4K-uitgave van Captain America: The First Avenger levert een duidelijke, maar niet revolutionaire verbetering op ten opzichte van de eerdere Blu-ray, vooral omdat de film oorspronkelijk digitaal werd afgewerkt op een 2K-digital intermediate. Dat betekent dat de sprong naar 4K eerder zit in verfijning dan in een drastische toename van detail. Toch oogt het beeld merkbaar scherper en stabieler, met een betere definitie in gezichten, kostuums en de rijk uitgewerkte decors die de jaren '40-sfeer oproepen. De HDR-10-presentatie zorgt voor een breder kleurbereik en sterkere contrasten, wat vooral zichtbaar is in de warme, ietwat sepia-achtige kleurgrading van de film. Roodtinten – denk aan het Captain America-pak – komen voller en dieper naar voren zonder te oververzadigen, terwijl schaduwen meer nuance bevatten. Donkere scènes, zoals die in Hydra-bases, profiteren van betere zwartwaarden zonder detail te verliezen, al blijft het geheel bewust iets gedempt om de retro-esthetiek te behouden. Op geluidsvlak krijgen we een Dolby Atmos-track die meer ruimtelijkheid aan actiescènes toevoegt: explosies, vliegtuigen en gevechten krijgen extra dimensie doordat geluiden zich boven en rond de kijker bewegen. De iconische score van Alan Silvestri klinkt voller en dynamischer, met een goede spreiding over de kanalen.




EXTRA'S
De UHD bevat geen bonusmateriaal, maar de bijhorende Blu-ray wel (inclusief Nederlandse ondertitels!) en deze is gelijk aan de oude versie. De audiocommentaartrack met regisseur Joe Johnston, beeldvoerster Shelly Johnson en editor Jeffrey Ford is een lichtgewicht dat nogal eens verzuipt in technische details over de speciale effecten, zoals het in beeld brengen van Chris Evans als weltergewicht, en vooral hardcorefans zal weten bekoren. "Marvel One-Shot: A Funny Thing Happened on the Way to Thor's Hammer" (4:03) is een komische short waarin agent Coulson (Clark Gregg) uit Thor twee overvallers van een superette te grazen neemt. Dan volgt er een hele collectie kortere featurettes, allemaal in HD, waarin enkele deelaspecten van de film onder de loep worden gehouden. Outfitting A Hero" (10:52) is een nogal uitgebreide behind-the-scenes-documentaire over de nogal idiote outfit van de Captain. "Howling Commandos" (6:07) toont ons wat achtergronden bij de personages die in de rol zijn gekropen van Captain America's elitepeloton. "Heightened Technology" (5:43) behandelt de futuristische selectie aan wapens en voertuigen die in de film tentoon worden gespreid, en "The Transformation" (8:50) is een waardig stukje informatie over hoe de makers erin geslaagd zijn om Chris Evans in het eerste deel van de film er te laten uitzien als een levend lijk. "Behind the Skull" (10:24) behandelt de achtergrondhistorie en de casting van Captain America's tegenstander, en in "Captain America's Origin" (3:55) wordt medebedenker Joe Simon aan het woord gelaten. In "The Assembly Begins" (1:46) krijgen we een sneak peek voor The Avengers voorgeschoteld, die intussen wat achterhaald is door o.a. de massieve campagne tijdens de Amerikaanse Superbowl. Naast 4 verwijderde scènes (5:32) in high definition bevat de disk ook nog 4 trailers (8:57).




CONCLUSIE
Captain America is niet de sterkste troefkaart van het Marvel-pantheon. De film mist onder andere, in tegenstelling tot Thor, een behoorlijke dosis relativeringsvermogen. Toch is dit een essentieel puzzelstuk in de franchise, en met de volgende films wordt de bijdrage van de cap'n relevanter.

EN DAN NOG DIT...
Besprekingen van het Marvel Cinematic Universe op dvdinfo.be op UHD:

• Iron Man
• The Incredible Hulk
• Iron Man 2
• Thor

... en we werken aan het vervolg!