SERIE
Met het derde seizoen weet The X-Files de grootschalige mythologie rond buitenaards leven en geheime overheidscomplotten verder uit te bouwen, terwijl ze tegelijkertijd een indrukwekkende reeks op zichzelf staande afleveringen presenteert. Na de onthullingen uit het vorige seizoen zetten FBI-agenten Fox Mulder (David Duchovny) en Dana Scully (Gillian Anderson) hun zoektocht naar de waarheid onverminderd voort. Mulder blijft geobsedeerd door het bewijs voor buitenaards leven en de verdwijning van zijn zus Samantha, en krijgt op de koop toe nog de moord op zijn vader en een beroerte van zijn moeder voorgeschoteld, terwijl Scully steeds vaker wordt geconfronteerd met gebeurtenissen die haar wetenschappelijke overtuigingen op de proef stellen, zeker na haar ontvoering door een UFO in het vorige seizoen. Hun onderzoek brengt hen opnieuw op het spoor van een machtige organisatie, vertegenwoordigd door de Cigarette Smoking Man (William B. Davis), die er alles aan doet om de waarheid verborgen te houden, met nieuwe aanwijzingen over buitenaardse experimenten, pogingen om de Aarde te koloniseren, genetische manipulatie en een samenzwering die reikt tot in de hoogste kringen van de Amerikaanse overheid, met op de koop toe nog een video met een autopsie van een alien én het mysterieuze black oil dat kan gebruikt worden om mensen te manipuleren. Tegelijkertijd zit er een haar in de boter bij de aliens, want niet alle fracties zijn kennelijk uit op de kolonisatie. Ook trekt dit seizoen Walter Skinner (Mitch Pileggi) meer de kaart van zijn twee protégés dan die van Smokey, wat hem duur te staan komt.




Naast deze doorlopende verhaallijn bevat seizoen drie een groot aantal memorabele “Monster of the Week”-afleveringen. Mulder en Scully onderzoeken onder meer mysterieuze mutanten, dodelijke parasieten, bovennatuurlijke verschijnselen en andere onverklaarbare zaken. Sommige afleveringen zijn ronduit angstaanjagend, terwijl andere juist humor en satire toevoegen (José Chung's From Outer Space), zonder de kenmerkende mysterieuze sfeer van de serie te verliezen. Seizoen drie verdiept bovendien de relatie tussen Mulder en Scully. Hun onderlinge vertrouwen groeit, ook wanneer ze lijnrecht tegenover elkaar staan in hun kijk op de zaken die ze onderzoeken. David Duchovny en Gillian Anderson leveren opnieuw sterke vertolkingen, waardoor de emotionele impact van zowel de persoonlijke als de bovennatuurlijke verhaallijnen nog groter wordt. Met iconische afleveringen als Clyde Bruckman’s Final Repose, Pusher en War Of The Coprophages biedt het derde seizoen een uitstekende mix van spanning, intelligent geschreven verhalen en onvergetelijke personages. Maar wellicht moet ik u niet meer overtuigen.

AFLEVERINGEN
Disk 1:
50. The Blessing Way (2)
Mulder lijkt omgekomen in de explosie terwijl hij in het bezit was van een digitale tape met daarop bewijs van de samenzwering op het hoogste niveau. Mulders lichaam wordt echter gevonden door de Navajo-indianen, die hem een ceremonie laten ondergaan om hem weer naar de levenden te brengen. Scully wordt intussen geschorst wegens insubordinatie. Bij een passage door een metaaldetector ondervindt ze dat ze een microchip in haar nek heeft die daar beslist niet hoort. Op de begrafenis van William Mulder wordt ze benaderd door een man die enkel bekend staat als de Well-Manicured Man (John Neville), die haar waarschuwt dat iemand haar wil vermoorden.




51. Paper Clip (3)
Krycek (Nicholas Lea) wordt uitgestuurd om Scully te vermoorden, maar hij schiet per ongeluk Melissa (Melinda McGraw), Scully's zus, neer. Mulder en Scully zijn in het bezit van een foto van de leden van het Syndicaat, waaronder nazi-misdadiger Victor Klemper (Walter Gotell), die experimenten voerde om mensen met aliens te kunnen kruisen. Blijkbaar werd Mulders zus Samantha ontvoerd omdat zijn vader hier bezwaar tegen maakte. In een archief vinden ze echter het bewijs dat het oorspronkelijke plan was dat Mulder zou worden meegenomen, samen met een gigantische database aan genetische gegevens die illegaal verkregen zijn door vaccinaties tegen de pokken.

52. D.P.O.
Op een avond wordt pestkop Jack Hammond (Mar Andersons) voor de deuren van een lunapark neergebliksemd. In de streek worden volgens agent Teller (Ernie Lively) wel vaker mensen neergebliksemd, wat hij wijt aan de aanwezigheid van een onderzoekscentrum in de buurt. Eén van de slachtoffers, Darin Peter Oswald (Giovanni Ribisi), heeft zo'n blikseminslag overleefd, en hij is sindsdien veranderd in een levende elektromagneet, die naar willekeur bliksem kan oproepen en elektronica kan ontregelen. Alleen zijn vriend Zero (Jack Black) is op de hoogte van zijn gave, en Darin zelf wil die misbruiken omdat hij smoorverliefd is op een oud-lerares, Sharon Kiveat (Karen Witter), de vrouw van zijn baas (Steve Makaj).

53. Clyde Bruckman's Final Repose
Een seriemoordenaar heeft het gemunt op waarzeggers en paragnosten, en snijdt bij hen de ogen uit. De politie haalt er een medium bij, de verbazingwekkende Yappi (Jaap Broeker), maar de man blijkt een bedrieger eerste klas. Mulder en Scully botsen bij het terugvinden van een lijk in een vuilcontainer wel op een getuige, Clyde Bruckman (Peter Boyle), die wel eens écht helderziend zou kunnen zijn. Bruckman heeft echter geen ambitie om de politie te helpen, en houdt zich nog het liefst van al onledig met het verkopen van levensverzekeringen...




Disk 2:
54. The List
De terdoodveroordeelde Napoleon 'Neech' Manley (Badja Djola) vervloekt, vooraleer hij geroosterd wordt op de elektrische stoel, zijn bewakers, en hij voorspelt dat er vijf van hen kortelings zullen overlijden. Zijn woorden zijn nog niet koud, of de bewakers vallen als vliegen.

55. 2Shy
Mulder en Scully worden bij een zaak geroepen waarbij het lijk van een vrouw tegen een hoog tempo reeds aan het ontbinden is. Scully kan zelfs niet snel genoeg een lijkschouwing verrichten. Er zijn bovendien analoge zaken aan het licht gekomen, en allemaal betrof het vrouwen met overgewicht die in een chatroom benaderd werden door een man die zich van de nickname 2Shy bedient.

56. The Walk
In een medische faciliteit voor soldaten die in de Golfoorlog hebben gevochten, probeert luitenant-kolonel Victor Stans (Don Thompson) zelfmoord te plegen, maar hij overleeft een duik in een bad kokend water. Kort daarvoor is zijn familie vermoord, en het lijkt erop dat een seriemoordenaar het op de familieleden van de soldaten heeft gemunt. De voornaamste verdachte is Leonard Trimble (Ian Tracey), maar die is in de oorlog zijn beide armen én benen kwijtgeraakt, dus hoe hij dit voor elkaar heeft gekregen...




57. Oubliette
Het 15 jaar oude schoolmeisje Amy Jacobs (Jewel Staite) wordt belaagd door een viezerik, de assistent van de schoolfotograaf, Carl Wade (Michael Chieffo), die haar bovendien ontvoert en opsluit. Vreemd genoeg manifesteren de wonden die Amy daarbij oploopt zich bij een bediende in een fastfoodrestaurant, Lucy Householder (Tracey Ellis). Het enige mogelijke verband is dat Lucy ook ooit is meegelokt door een pervert. Wanneer Lucy echter een bloedneus krijgt en het bloed van Amy blijkt afkomstig te zijn, is zij verdachte nummer één.

Disk 3:
58. Nisei (1)
Mulder heeft via een postorderbedrijf een video gekocht waarin een alien wordt gedissecteerd. Hij meent dat dit the real deal is, maar wanneer hij contact probeert te nemen met de verkoper, blijkt die vermoord. Op de plaats van het delict arresteert Mulder een weerbarstige Japanner, maar op last van Skinner moet hij de man laten gaan omdat hij een hoge diplomaat is. Hij houdt echter een koffer met bewijsmateriaal achter, met daarin satellietfoto's van een schip dat blijkbaar een alien uit het water heeft gehaald. Scully komt dan weer in contact met een genootschap van vrouwen die net zoals zijzelf ontvoerd zijn geweest en experimenten hebben ondergaan waarbij een chip in het achterhoofd is ingeplant.

59. 731 (2)
Mulder zit op een trein waarvan hij vermoedt dat die een alien-hybride vervoert. Scully's zoektocht naar de origine van de chip leidt haar naar een doctor Shiro Zama (Robert Ito), een voormalige oorlogcrimineel die experimenten uitvoert op mensen, en in een melaatsenkolonie de rest van zijn experimenten tracht van de kaart te vegen. Zama zit op de bewuste trein, maar hij is vermoord door een man (Stephen McHattie) die zich uitgeeft voor een NSA-agent. Mulder kan hem overmeesteren, maar er is een bom aan boord van de trein.




60. Revelations
Patrick Findley (R. Lee Ermey) is een priester-charlatan die gelovigen tracht wijs te maken dat hij de stigmata krijgt, terwijl die afkomstig zijn van een zakje nepbloed onder zijn kleren. Wanneer hij vermoord wordt, blijkt hij al het elfde slachtoffer van een seriemoordenaar die het gemunt heeft op personen die beweren stigmata te hebben. Scholier Kevin Kryder (Kevin Zegers) blijkt echter the real deal te zijn, en Mulder en Scully willen hem dan ook in bescherming nemen. Owen Jarvis (Michael Berryman), de gekke tuinman van Kevins moeder, ontvoert de jongen om hem te beschermen tegen de werkelijke moordenaar, Simon Gates (Kenneth Welsh)

61. War Of The Coprophages
Mulder is getuige van een reeks sterfgevallen waarbij telkens kakkerlakken betrokken zijn. Scully kan voor elk van de casussen met een aannemelijke verklaring komen, maar wanneer blijkt dat de kakkerlakken in kwestie een exoskelet van metaal hebben, begint Mulder te vermoeden dat het mini-robotjes zijn die vanuit een buitenaardse beschaving naar de aarde zijn gestuurd om waarnemingen te verrichten.

Disk 4:
62. Syzygy
In Comity, New Hampshire, zijn al verschillende tieners onder mysterieuze omstandigheden omgekomen. Onder de bevolking breekt paniek uit, en na een verklaring van de tieners Margi (Wendy Benson) en Terri (Lisa Robin Kelly) meent iedereen dat er zich een satanische sekte onder de mensen bevindt. Het zijn echter de twee meisjes zélf die kennelijk aan de basis van de meeste verschijnselen liggen. Heeft het er iets mee te maken dat ze op dezelfde dag geboren zijn?




63. Grotesque
Een mannelijk naaktmodel van een kunstacademie wordt vermoord door de Oezbeekse immigrant John Mostow (Levani Outchaneichvili). Die beweert dat hij gehandeld heeft omdat hij bezeten is door de duivel, en hij houdt zich onledig met het tekenen van gargouilles, in een poging de duivel af te weren. Profiler Bill Patterson (Kurtwood Smith) vindt in zijn appartement een breekmes met bloed op, dus hij meent dat na drie jaar klopjacht de seriedader eindelijk gevat is. Maar terwijl Mostow in de gevangenis zit, worden er alweer twee moorden gepleegd met dezelfde modus operandi. Patterson haalt er Mulder bij, alhoewel hij hem en zijn aberrante onderzoeksmethodes niet kan luchten.

64. Piper Maru (1)
Het Franse bergingsschip Piper Maru probeert een vliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog te bergen. Alle bemanningsleden arriveren echter in de haven met stralingsziekte; allemaal, behalve duiker Gauthier (Ari Solomon), die geïnfecteerd is met een soort zwarte olie. Scully bezoekt Christopher Johansen (Robert Clothier), een oud-collega van haar vader, die beweert dat de straling afkomstig is van een waterstofbom aan boord. Mulder volgt echter Jeraldine Kallenchuk (Jo Bates), de secretaresse van het bedrijf dat de berging heeft bevolen, tot in Hong Kong, waar hij oog in oog komt te staan met Alex Krycek. Directeur Skinner heeft intussen Scully de droeve tijding gebracht dat het onderzoek naar de moord op haar zuster wordt stopgezet. Wanneer hij op eigen houtje het onderzoek verder tracht te zetten, wordt hij eerst geïntimideerd en vervolgens neergeschoten.

65. Apocrypha (2)
Mulder brengt Krycek terug uit Hong Kong, en de enige reden waarom hij hem laat leven, is omdat Krycek hem de tape heeft beloofd met de opnames uit de Piper Maru. Onderweg proberen twee commando's Mulder en Krycek van de weg te rijden. Scully verkrijgt bewijsmateriaal dat de man die Skinner heeft trachten te vermoorden, tevens de moordenaar van haar zus Melissa is. Mulder weet contact te leggen met de Well-Manicured Man, die hem in ruil voor al wat hij weet Krycek wil uitleveren. De Cigarette Smoking-Man heeft tot ongenoegen van het Syndicaat de UFO laten verplaatsen, en hij wordt uitgestuurd om de boel op te kuisen. Mulder heeft intussen een idee waar de UFO naartoe kan zijn gebracht.




Disk 5:
66. Pusher
Robert Patrick Modell (Robert Wisden) heeft aan de politie bekend dat hij de hand heeft gehad in vele zaken die afgedaan zijn als zelfmoorden. Hij beschikt namelijk over de gave om mensen te kunnen manipuleren met zijn geest. Agent Frank Burst (Vic Polizos) probeert hem te arresteren, maar Modell slaagt erin om de agent van het voertuig waarin hij vervoerd wordt, zelfmoord te laten plegen. Ten einde raad wendt Burst zich tot Fox Mulder. Modell ziet in Mulder een waardige opponent, in tegenstelling tot Burst, en hij begint een dodelijk kat-en-muisspelletje.

67. Teso Dos Bichos
Archeologen graven in het gebied van Teso Dos Bichos in Ecuador een antieke urne op met een schedel in. De urn wordt overgebracht naar een museum in Boston, maar al de wetenschappers die met de urn in aanraking komen, worden omgebracht door verwilderde dieren. Er is echter ook nog een doctor Lonnie Bilac (Vic Trevino), die de indianen steunt in hun vraag om de urn weer naar Ecuador te brengen.

68. Hell Money
Mulder en Scully onderzoeken een dossier waarbij een zekere Johnny Lo (Derek Lowe) levend in een crematoriumoven is gestopt. Hij is bovendien niet de eerste maar zowat de dertiende, en alle slachtoffers zijn Chinezen. Ondersteund door een Chinese inspecteur Glen Chao (B.D. Wong) duiken de detectives in de Chinese wereld, waar men zich onledig houdt met een gevaarlijk gokspelletje met als inzet organen voor een illegale transplantatiehandel.




69. Jose Chung's "From Outer Space"
Tieners Harold (Jason Gaffney) en Chrissy (Sarah Sawatsky) beweren ontvoerd te zijn door een UFO. Alhoewel hun verklaringen bol staan van de cliché's, komen hun verhalen zeker onder hypnose merkwaardig overeen. Successchrijver Jose Chung (Charles Nelson Reilly) wil er een boek over schrijven.

Disk 6:
70. Avatar
Walter Skinner staat op het punt de echtscheidingspapieren van zijn vrouw Sharon (Jennifer Hetrick) te tekenen. Hij gaat zich bezatten in een bar en ontmoet daar Carina Sayles (Amanda Tapping), met wie hij diezelfde avond nog de koffer induikt. Skinner wordt wakker naast haar gewurgde lichaam. Ze blijkt een prostituée te zijn, en de zaken zien er niet goed uit voor de baas van Mulder en Scully. Skinner had de laatste tijd last van nachtmerries waarin hij telkens een oudere vrouw ziet, en Mulder denkt dat hij bezeten is door een succubus.

71. Quagmire
In een vissersdorpje in Georgia worden achtereenvolgens een scout en een bioloog vermist. Mulder denkt dat de lokale legende, een zeemonster met de bijnaam Big Blue, de slachtoffers heeft opgevreten. Door acute onderbemanning kan sheriff Lance Hindht (Chris Ellis) niet de hele oever bewaken, maar het monster maakt meer en meer slachtoffers. Zelfs de hond van Scully's moeder moet eraan geloven. Heeft de dalende kikkerpopulatie die bestudeerd wordt door dr. Paul Farraday (Timothy Webber) ermee te maken dat het monster een andere prooi uitkiest omdat zijn primaire voedsel verdwijnt?




72. Wetwired
Joseph Patnik (Linden Banks) pleegt vijf moorden, waarbij hij telkens hallucineert dat zijn slachtoffers een welgekende Bosnische oorlogsmisdadiger is. Ook een vrouw schiet met een jachtgeweer haar man dood nadat ze hallucineerde dat hij vreemdging. Mulder ontdekt in de aanvoer van de kabelmaatschappij een apparaat dat op de onzichtbare lijnen van TV signalen uitzendt die mensen paranoïde maken. Ook Scully wordt er het slachtoffer van, nadat ze meent te hebben gezien dat Mulder informatie overhandigt aan de Cigarette Smoking Man.

73. Talitha Cumi (1)
Een dolle schutter (Hrothgar Mathews) doodt drie omstaanders en wordt vervolgens door de politie neergekogeld. Tussen de omstaanders zit echter een mysterieuze Jeremiah Smith (Roy Thinnes), een loonslaaf van de sociale dienst, die zowel de slachtoffers als de daders door eenvoudige handoplegging weer tot leven wekt. Vooraleen Mulder en Scully hem kunnen ondervragen, is hij echter spoorloos verdwenen. Mulder krijgt intussen een klap te verwerken wanneer zijn moeder Teena (Rebecca Toolan) een beroerte krijgt, en volgens zijn informant X (Steven Williams) Teena en de Cigarette Smoking Man elkaar kort daarvoor hebben ontmoet.

BEELD EN GELUID
De lijn van de vorige twee seizoenen wordt doorgetrokken, en we krijgen opnieuw een upgrade van het beeld naar 1.78:1, waarbij alle speciale effecten opnieuw moesten worden gegenereerd. Dit levert een aangename kijkervaring op, alhoewel puristen zullen blijven zweren bij het 4:3-formaat, en al blijft goed zichtbaar dat het om een televisieserie uit het midden van de jaren negentig gaat. Het beeld is afkomstig van een nieuwe HD-scan van het originele filmmateriaal en dat levert een veel scherpere en schonere presentatie op. Details in gezichten, kleding en decors komen beter naar voren, terwijl ook de vele donkere scènes meer diepte en nuance hebben dan voorheen. De serie behoudt daarbij haar kenmerkende filmische uitstraling, inclusief de natuurlijke filmkorrel die bewust intact is gelaten. De kleurweergave oogt iets rijker dan op dvd, zonder de oorspronkelijke sfeer geweld aan te doen. De vaak koele, blauwgrijze tinten die zo typerend zijn voor The X-Files blijven behouden en geven de serie nog steeds haar mysterieuze en soms beklemmende uitstraling. Ook de contrasten zijn verbeterd: schaduwpartijen lopen minder snel dicht en lichte delen van het beeld behouden meer detail. Af en toe zijn de beperkingen van het bronmateriaal nog zichtbaar, bijvoorbeeld in optische effecten of composities die iets zachter ogen dan de rest van het beeld, maar dat hoort bij de manier waarop de serie destijds werd geproduceerd. Uiteraard zitten er dan ook nog redelijk wat donkere scènes in de reeks, zoals in de aflevering Quagmire, die voornamelijk dienen om de pointe nog niet weg te geven en u tegelijkertijd de stuipen op het lijf te jagen, wat al aardig lukt ook.




Ook de geluidskwaliteit is merkbaar opgefrist. De DTS-HD MA 5.1-mix klinkt helder en ruimtelijker dan eerdere uitgaven, zonder dat het geluid zijn oorspronkelijke karakter verliest. Dialogen zijn goed verstaanbaar en blijven centraal in de mix staan, wat belangrijk is in een serie waarin spanning vaak wordt opgebouwd door subtiele gesprekken en fluisterende aanwijzingen. De sfeervolle muziek van Mark Snow profiteert eveneens van de hogere geluidskwaliteit: de herkenbare synthesizerklanken klinken voller en krijgen meer ruimte, waardoor de mysterieuze toon van de serie nog beter tot zijn recht komt. De surroundkanalen worden niet voortdurend ingezet, maar juist op een subtiele manier om de sfeer te versterken. Omgevingsgeluiden zoals regen, wind, bosgeluiden of echo's in verlaten gebouwen vullen de ruimte op natuurlijke wijze, terwijl actiescènes en schrikmomenten net wat meer impact krijgen. Verwacht geen moderne, spectaculaire surroundmix, maar een verzorgde en respectvolle restauratie van het originele geluidsspoor.

EXTRA'S
Nogmaals werd al het bonusmateriaal dat ooit is verschenen, verzameld. Drie afleveringen zijn voorzien van een audiocommentaartrack: Apocrypha" door Kim Manners en Chris Carter, José Chung's From Outer Space door Rob Bowman en Darin Morgan en Talitha Cumi door R.W. Goodwin. De 6 verwijderde scènes (15:29) zijn niet meer te bekijken via seamless branching, maar staan apart op de schijven. Dan zijn er gewoontegetrouw de 12 documentaires "Chris Carter Talks About Season 3" (20:27) met enkele bedenkingen bij de meest in het oog springende afleveringen. Dan krijgen we voor zes afleveringen telkens 4 internationale clips, dubbingen in amndere talen: Paper Clip (4:10), The Walk (5:09), War Of The Coprophages (4:11), Piper Maru (4:08), Pusher (4:15) en Talitha Cumi (4:10). De aflevering die er deze keer uitspringt in het oog van de maker is Clyde Bruckman's Final Repose, en daar krijgt u een inleiding (1:43) op door Chris Carter en Frank Spotnitz.




Vervolgens komt special effects-man Mat Beck aan het woord in 7 Special Effects-sequences: Clyde Bruckman's Final Repose (4:04), The Walk (1:31), 731 (0:57), Apocrypha (1:48), Teso Dos Bichos (1:36), José Chung's From Outer Space (2:27) en Quagmire (0:54). Dan volgen de twee interessantste extra's: een documentaire "The Truth About Season 3" (21:18) en voor wie compleet niet mee is met de rode draad, is er nog Threads of Mythology: Abduction (27:29). Er volgen nog 17 documentaires "FX: Behind the Truth" (17:33) met nog meer speciale effecten, en maar liefst 46 televisiespots (12:52).




CONCLUSIE
U zal de box met de negen (of elf) seizoenen op Blu-ray moeten kopen en het zonder Nederlandse ondertiteling moeten stellen, maar u krijgt hier weer eens behoorlijk wat waar voor uw geld. Toch vanavond maar even kijken of er geen alien onder uw bed zit.