:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> DÉJÀ-VU
DÉJÀ-VU (BLU-RAY)
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2008-07-24
FILM
Op Mardi Gras pleegt een terrorist een bomaanslag op een ferryboot. 543 mensen schieten er het leven bij in. Alle verloven worden ingetrokken en met man en macht wordt de plaats van de aanslag in het zo al zwaar getroffen New Orleans doorzocht. Omdat het bewijsmateriaal  verkoold is, op de bodem van de rivier ligt, of een combinatie van beide, is het een onbegonnen puzzel. Toch weet Agent Doug Carlin (Denzel Washington) in om een ontstekingsmechanisme te vinden, wat duidt op kwaadaardig opzet. Hij merkt bovendien dat één van de honderden aangespoelde lijken, dat van Claire Kuchever (Paula Patton), niet aan het gewelddadig patroon van de andere slachtoffers voldoet,. De autopsie wijst inderdaad uit dat ze al overleden was vóór de ferry ontplofte. Agent Andrew Pryzwarra (Val Kilmer) vraagt Doug om lid te worden van een speciaal team dat mogelijk licht op de zaak kan werpen, zij het gebruikmakend van onorthodoxe middelen. Een militaire en als geheim bestempelde vinding laat toe om via een welbepaald venster een goeie vier en een halve dag terug te kijken in het verleden.; de toepassing wordt in eerste isntantie  gepresenteerd als een bijzondere toepassing van satelliettriangulatie, maar het blijkt een anomalie in de tijd-ruimtefysica te zijn. De catch? Er kunnen weliswaar video-opnamen gemaakt worden, maar het is slechts mogelijk om op één plaats tegelijk te kijken, terwijl de tijd ondertussen meedogenloos voorttikt. Daarbuiten is er geen enkele mogelijkheid om vooruit of achteruit te spoelen. Aan Carlin om te beslissen waar men de meest interessante leads kan zien.

Films over tijdreizen zijn altijd een dubbeltje op zijn kant, zeker wanneer men ze koppelt aan het oplossen van een misdaad of het voorkomen ervan. De meeste regisseurs komen daarbij niet verder dan het herkauwen van de goedkope succesformules waarop al zoveel scenario's en verhalen zijn vastgelopen. Toch heeft regisseur Tony Scott een goeie invalshoek gevonden om er een wetenschappelijke draai aan te geven én er een filosofisch sausje over gegoten: is het heden ontstaan ondanks, of net dankzij het ingrijpen in het verleden. Met andere woorden, is tijd een rekbaar begrip, met alle gevaren voor tijdsparadoxen vandien (de Back To The Future-aanpak), of overheerst het fatalisme en is eigenlijk alles wat we trachten te voorkomen, feitelijk al eens eerder gebeurd (de 12 Monkeys-visie)? Scott laat de kijker lang in het ongewisse en zet 'm een paar keer flink op het verkeerde been.

Er waren eens twee broers. De éne, laten we hem voor het gemak Ridley noemen, heeft zijn strepen al enkele jaren verdiend met epische, Oscarwinnende spektakelfilms zoals Gladiator en Kingdom Of Heaven en hij is tussendoor niet vies van een actiespektakel als Black Hawk Down of een sciencefiction-cult-gore-hit als Alien. De andere, Tony, heeft voornamelijk zijn strepen verdiend met het inblikken van méér videoclips dan een redelijk mens kan bekijken en hij heeft zijn hyperactieve stijl van filmen overgedragen op een meer Homer Simpson-gerichte deel van onze hersens-stijl van films, zoals Top Gun en Enemy Of The State. Toch worden de verschillen tussen de films van de broers in de loop der tijd tijd kleiner: ook Tony houdt immers van grote sets met veel schoon volk, maar de publieke opinie bestempelt hem toch nog steeds als het minder begaafde broertje van.

Toch wist Tony Scott ons een jaar of twee geleden aangenaam te verrassen met Man On Fire, waarin Denzel Washington een uitgebluste lijfwacht speelt die, omdat hij gefaald heeft bij het beschermen van zijn target te, een queeste onderneemt om zijn fout recht te zetten, waarbij hij iedereen die hem daarbij in de wegloopt zonder pardon vol lood pompt - of kneedplastic, op een zeer creatieve manier gebezigd. Wel, afhankelijk van uw ingesteldheid en de snelheid waartegen u al dan niet ziek wordt van te veel adrenaline in het bloed, heb ik goed of slecht nieuws voor u: Washington is back and he is pissed off again! De manier waarop hij alweer in zijn archetypische rol van opofferingsbereide wraakengel kruipt, zou bijna lachwekkend zijn en niet meer waard dan een voetnoot in de filmgeschiedenis, maar de man overstijgt zichzelf opniuew: alhoewel zijn eerste on-screenverschijning en de misplaatste waar-is-de-koffie-humor eigenlijk initieel het ergste lieten vermoeden, worden na een paar scènes de meest duistere demonen van Washington weer eens ontbonden en alhoewel zijn personage niet kan tippen aan de getormenteerde loner Creasy die hij in Man On Fire neerzette, zien we de acteur bezig zoals we hem het liefst zien: gefocust, met een duidelijk doel voor ogen en niet tegen te houden.


Om het met een boutade te zeggen die we in een ander filmmagazine lazen en die maar al te juist is: Jezus, Jim Morrison en Malcolm X in één film, dat moet vuurwerk geven. Tony Scotts reputatie is er één die voornamelijk steunt op een hyperkinetische fotografie en tonnen explosies. Het scenario van Déjà-Vu laat beide zien: waar we eerst de naweeën en de chaos van de aanslag te zien krijgen, wordt het zwaartepunt van het verhaal daarna verplaatst naar het technische hoogstandje dat het militaire apparaat kan leveren. In een sequens met jump cuts zien we hoe (en daar worden niet te veel morele kanttekeningen bij gemaakt) de overheid als een Big Brother de burgers in het oog houdt, maar toch machteloos met de rug tegen de muur staat wanneer er alweer een gek - Jim Caviezel - met drie automatische (vergunde!) pistolen een bloedbad aanricht. En wat is dát nu net voor een gelukkig toeval: laat de producent van deze film weer net Jerry Bruckheimer zijn, de ongekroonde koning van de popcorncinema. Niet alleen de actiescènes - en dank is er in de eerste plaats voor de achtervolgingsscène in de humvee - deden me erg denken aan die in The Island, ook het voetbadje met wetenschappelijke ernst dat voor de duur van de film de zo broodnodige suspension of disbelief moet opwekken, is aanwezig. En vooral: het beeld dat je krijgt bij het lezen van de premisse van de film, een vergezocht en vaag idee over het achteruit kunnen kijken in  de tijd, het leent zich uitstekend als opstapje voor een prima thriller waarin uiteindelijk de puzzelstukjes wonderwel en netjes op hun plaats vallen. 

Het plichtsbewustzijn van Washingtons personage , de ernst van de nevenpersonages, waarbij ik de maniakaal zieke Jim Caviezel niet onvermeld mag laten - en het decor van een nog steeds gedeeltelijk verwoest New Orleans dat zijn wonden likt na de doortocht van de orkaan Katrina, het zijn allemaal ingrediënten die de film net dat duwtje de goede richting geven. een weetje is dat de plannen om de film in New Orleans te draaien van vóór de ravage van Katrina dateren en dat Tony Scott desondanks (of "juist daarom"?) de locatie niet wilde verplaatsen. Oké, uit het feit dat Scott zich niet verslikt in de verschillende tijdlijnen die naast elkaar lopen in het verhaal en omdat hij niet vanaf het begin al zijn kaarten op tafel legt, blijkt dat hij op het goede moment de goede keuzes heeft gemaakt. Scotts scenaristen hebben uiteindelijk elk gaatje in de plot gedicht en zelfs bij het onwaarschijnlijke einde moet je achteraf de bedenking maken dat we op een bepaald moment in de film in die richting zijn gestuurd zonder dat we het door hadden. Andere goeie elementen die  zeker vernoemd moeten worden zijn het gelukkig niet trekken van de té romantische kaart, waar het heel even op lijkt, maar waardoor de film uiteindelijk niet vastrijdt zoals ik even vreesde, uiteraard is er de zeer uitgekiende fotografie waarbij kleurfilters een belangrijke rol spelen om heden van verleden te scheiden. De eerder vermelde achtervolgingsscène in twee parallelle tijdlijnen tegelijk (u moet het echt wel gezien hebben om te weten wat ik bedoel) is daar een voorbeeld van. Dit hoogtepunt somt eigenlijk alle kwaliteiten van de film ineens op. Heeft de film ook zwaktes? Uiteraard. Déjà-Vu is geen diepgravende sciencefiction die filosofeert over de zin van het bestaan. Het einde had iets dramatischer gekund. Het stapje dat het scenario nodig heeft om tóch op een status quo uit te komen, al was het maar om te bewijzen dat je met het verleden niet kan foefelen, ligt op zeker moment erg voor de hand, maar wordt nét niet genomen. Dat is ook de enige keer in de film dat Tony Scott duidelijk getwijfels heeft. En échte nitpickers zullen ongetwijfeld een hele lijst van inconsequenties kunnen aanstippen waar de beide tijdlijnen van het verhaal elkaar tegenspreken. Maar dat zijn allemaal bijzaken: Déjà-Vu is een film die het publiek geeft waar het voor gekomen is: een achtbaanrit waarbij je bij het uitstappen hoopt dat je kon terugkeren in de tijd om 'm nog eens mee te maken.

BEELD EN GELUID
Tony Scott staat garant voor schietpartijen en explosies: deze Blu-ray heeft een mooie en stevige Engelse Dolby Digital 5.1-geluidstrack met goeie ruimtelijke spreiding en flinke bassen. Soms zelfs een beetje té flink, want de dialogen staan een stuk stiller op de disk dan de grootse portie actiegeweld en ze worden soms naar de achtergrond verdrongen. Split-surround is rijkelijk aanwezig en het geheel klinkt ietsje strakker dan op de dvd-versie. Er is ook een PCM 5.1-track present. De beeldvoering is jachtig en onrustig, maar op technisch vlak is er niet veel op aan te merken. De snel camerabewegingen vertonen geen ghosting of compressieproblemen. De transfer is zeer scherp, wat onder meer zeer goed te zien is in de scènes waarin het surveillance window boven New Orleans inzoomt: het beeld is rijk gevuld met details en abundant in kleurgebruik. In zijn geheel ziet Déjà-Vu er af en toe wel een beetje stoffig uit.

EXTRA'S
Waar er op de dvd-versie nog duchtig beknibbeld is op de extra's, is dit euvel voor de Blu-raydisk verholpen. En hoe. Waar de dvd het met één miezerige verwijderde scène moest stellen, krijgen we hier 5 verwijderde (8 min.) en 3 uitgebreide (6 min.) scènes. Dé extra waar u op zit te wachten is surveillance window. Net als op de dvd ibiedt hij een originele invalshoek, zeker vergeleken met het thema van de film. De optie activeert een audiocommentaartrack, ingesproken door producent Jerry Bruckheimer, regisseur Tony Scott en auteur Bill Marsilii. Hij is best aardig, maar verraadt een beetje té veel informatie vooraleer je het in de film ziet. Die is dus enkel geschikt voor een tweede of volgende visie. Ook wordt hierdoor de film op enkele momenten onderbroken voor verschillende interactieve featurettes die parallel met de film worden verteld. De overgang tussen de film zelf en de featurettes is zeer interessant geconcipieerd, waarbij gebruik is gemaakt van de seamless branching-techniek. Hierdoor wordt de film mét toevoegingen ruim een half uur langer. Wie zijn of haar filmervaring liever ononderbroken laat verlopen, maar toch de featurettes wil bekijken, kan ze in een index één voor één of achter elkaar opvragen. Tot slot zijn er nog trailers en de crappy Movie Showcase. 

CONCLUSIE
Déjà-Vu is een verrassende en vakkundig gemaakte sciencefictionthriller,  technisch mooi en solide gepresenteerd met iets meer extra's op de Blu-ray dan op de dvd.



cover




Studio: Disney

Regie: Tony Scott
Met: Denzel Washington, Val Kilmer, Paula Patton, Bruce Greenwood, Adam Goldberg, Jim Caviezel

Film:
8,5/10

Extra's:
5/10

Geluid:
8,5/10

Beeld:
9/10


Regio:
B

Genre:
Sciencefiction

Versie:
U.K.

Jaar:
2007

Leeftijd:
12

Speelduur:
126 min.

Type DVD:
SS-DL


Beeldformaat:
2.40:1 HD

Geluid:
Engels Dolby Digital 5.1
Frans Dolby Digital 5.1
Frans DTS 5.1
Spaans Dolby Digital 5.1
Spaans DTS 5.1
Engels PCM 5.1


Ondertitels:
Nederlands, Engels, Frans, Spaans, Zweeds, Noors, Deens, Fins, IJslands, Engels CC
Extra's:
• Seamless branching-featurette "Surveillance Window"
• 5 verwijderde scènes
• 3 uitgebreide scènes
• Trailers

Andere recente releases van deze maatschappij