:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> SLEEPING BEAUTY
SLEEPING BEAUTY
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2008-10-28
FILM
Naast de Blu-rayversie is de Disneyfilm Sleeping Beauty ook opnieuw verschenen in de vermaarde Platinum-reeks. We vergelijken even de beide versies.

Bij de geboorte van prinses Aurora wordt de boze tovenares Maleficient - zo op het zicht te oordelen de zus van de Koningin van Onderland uit de Jommeke-strips - niet uitgenodigd, en om zich te wreken spreekt ze een vloek uit over het kind: vóór ze 16 jaar wordt, zal ze zich prikken aan een spinnewiel en sterven. Eén van de drie goede feeën, Flora, Fauna en Merryweather, kan de vloek enigszins verzachten: het kind zal niet sterven, maar inslapen tot ze door een prins wakker wordt gekust. De drie feeën besluiten toch maar op zeker te spelen en verbergen Aurora in een hut in het bos. Wanneer ze ouder wordt, blijft ze dromen van haar prins en op een dag ontmoet ze Philip, die, zonder dat ze dat weet, bij haar geboorte aan haar is gekoppeld. Met het vooruitzicht uitgehuwelijkt te worden, prikt ze zich op de avond van haar zestiende verjaardag alsnog aan een spinnewiel en de vloek voltrekt zich.

Na alweer een half jaartje wachten hebben de Disneystudio's alweer een film aan hun Platinum-klassiekersreeks toegevoegd die simultaan een Blu-rayrelease heeft gekregen. Jammer genoeg is dit niet echt het prijsbeest uit hun kudde. De PR van Disney probeert het u natuurlijk anders te vertellen, want de titel van Beste Disney Aller Tijden gaat daar, variabel in de tijd, altijd net naar de film die juist is (her-(her-(her-)))uitgebracht. Vooraleer ik hier over ga uitweiden, kruip ik even veilig en wel in mijn asbestkostuum, kwestie van de Disney-adepten die álles van de studio per definitie de hemel in te prijzen, te kunnen afweren. Als u na mijn uiteenzetting van plan was om mij een kwade e-mail te sturen: grow up and get a life. Alhoewel Sleeping Beauty visueel heel speels is en eruit ziet als een beter Renaissance-schilderij overgoten met een Expo '58-sausje, is de film inhoudelijk één aaneenrijging van simplismen die eeuwigheidswaarde mist. Het bronmateriaal is nu ook niet echt fantastisch uitgebreid, het oorspronkelijke sprookje uit Charles Perraults Verhalen Van Moeder De Gans telt welgeteld vier paragrafen, wat betekent dat er ontzettend veel paneermeel is aangevoerd om het geheel wat consistenter te maken. Nu zijn sprookjes per definitie simplistisch en vol met duidelijk afgelijnde zwart-wittegenstellingen, maar tegenover recentere films als The Little Mermaid, nochtans ook een klassiek sprookje vol uitgesproken goede en slechte karakters, is enige vorm van nuancering in deze prent nog niet met een vergrootglas te bespeuren. Om de haverklap onderbreekt een koor van falsetto's het verhaal om nog eens de gebeurtenissen van de laatste minuut te herkauwen, zonder enige meerwaarde toe te voegen. De dialogen bestaan grotendeels uit goedkope karamellenverzen; of wat te denken van stukjes proza als deze: "De weg naar de ware liefde kent vele gevaren die u moet bestrijden. Bewapen u met het schild der deugdzaamheid en het zwaard van oprechtheid. Met deze wapens kunt u het kwaad verslaan." In hemelsnaam, wie verzint er nu zoiets?

De film mist in alle opzichten ook duidelijk een komische noot - het gekibbel van de drie oude feeëntantes of de jurk van Aurora nu blauw of roze moet zijn, is enerverend maar niet grappig en uiteindelijk who cares? Er zit toch wel érg veel niet ter zake doend filler material in de film en het geheel is verworden tot een wel zeer viskeuze stroop met een hoog Barbie en Ken-gehalte, bloemetjes en regenbogen inbegrepen, waar normaal gezien eigenlijk alleen meisjes van maximum zes jaar van in katzwijm vallen. Er zit ook een pijnlijke discrepantie tussen de spraakstemmen en de zangstemmen van de personages - het lieftallige stemmetje van Aurora wordt in haar zangpartijen plots vervangen door wat we op het gehoor kunnen onderscheiden als een operazangeres met de stembanden van een bronstig nijlpaard. Sleeping Beauty heeft jammer genoeg geen inhoudelijke kwaliteiten die bijblijven: de personages zijn niet innemend of charmant. ze zijn zelfs compleet emotieloos - en de liedjes zijn niet om over naar huis te schrijven en borduren ad nauseam door op hetzelfde Tchaikovsky-thema. Sleeping Beauty is voorlopig - spijtig genoeg - recordhouder in vergeetbaarheid. In plaats van volledig de registers open te scheuren bij de vele parades, worden we getrakteerd op een paar zeer beschamende verliefde puberlyrics die Philip en Aurora in het bos uitwisselen.

En het gratuite potje zelfverheerlijking dat bij het standaardpromotiepraatje hoort waarbij Maleficent wordt verheerlijkt als "de grootste Disney-vilain ooit", komt  ronduit belachelijk over als we haar vergelijken met, zeg maar, een Cruella DeVil (101 Dalmatians) of Madame Medusa (The Rescuers). Slotsom: deze film is alleen maar gemaakt om alweer een prinses toe te kunnen voegen aan het rijtje van de erg goed in de leeftijdscategorie tussen zes en negen draaiende merchandisinglijn, alhoewel dat in 1959 zeker en vast nog niet de intentie was.

Dit allemaal van mijn lever zijnde, moet ik toch toegeven dat de animatie enige filmhistorische waarde heeft. Dat ik die in mijn vorige besprekingvan de oude dvd-versie , alweer zes jaar geleden, nog omschreef als het verschuiven van onbeweeglijke figuurtjes, heeft alles te maken met de pan & scan-versie die we toen te zien kregen; in de openingsscène waarin de blijde geboorte van Aurora wordt aangekondigd, is pas helemaal goed te zien hoe deze film in 1.33:1 hopeloos verminkt is geweest. Deze versie heeft tenminste de verdienste dat de oude glorie van de tekenfilm is hersteld. Acht jaar is Sleeping Beauty in productie geweest, en de productie heeft een centje gekost - bij de eerste theatrical run werden de kosten niet gerecupereerd, alhoewel er redelijk wat kaartjes over de toonbank gingen. De tekenfilmcellen zijn nog met de hand geschilderd, alhoewel in deze film voor het eerst ook de ruwere aanpak is gebruikt om potloodtekeningen onder de fotokopieermachine te leggen, een techniek die vanaf 101 Dalmatians gemeengoed zou worden. Toch slaagde Disney met de film erin om de kwakkelende naoorlogse tekenfilmindustrie, zwaar geplaagd door de massale invasie van de televisie, min of meer uit het slop te halen en de keuze voor cinemascopeformaat én een 6-track stereogeluidsopname was één van de technische verbeteringen die aansloegen bij het publiek. De animatie zelf is ten opzichte van eerdere films veel hoekiger en minder pompeus. Onder meer de gezichten van de menselijke personages worden er wat cartoonesker door.

BEELD EN GELUID
De Blu-ray kon goede punten scoren, maar als u nog niet toe bent aan de nieuwste technologie, biedt de dvd-release dan voldoende kwaliteit? Absoluut; we mogen zelfs dezelfde cijfers toekennen. Het moment is eindelijk aangebroken om uw pan&scan-versie in de prullenbak te kieperen. Het 2.55:1-formaat benadert het cinemascopeformaat nog het best en alhoewel de Blu-ray natuurlijk een iets beter geschikt medium is om alle details in volle glorie weer te geven, is het beeld van de dvd zeker scherp en gedetailleerd genoeg om over een kwaliteitsrelease te mogen spreken. Ook voor deze dvd-versie is de film bijna beeld per beeld opnieuw opgepoetst, waardoor de print enorm helder en kleurrlijk overkomt. De grain van de vorige release is compleet historie, het beeld oogt scherp en helder, de kleuren zijn levendig en vibrant, en de ouderdom van de film is in geen enkel aspect te merken. Oorspronkelijk is het geluid op een six trackstereospoor gezet, maar voor deze release is daaruit een mooi opgepoetste Dolby Digital 5.1-track gepuurd. De beperkte dynamiek van de film stoort alleszins nergens en de track biedt een geluidservaring die de originele bioscoopkwaliteit dicht zal benaderen. Alhoewel er maar zeer sporadisch van de surroundkanalen gebruik wordt gemaakt, klinkt de film mooi helder en onvervormd. De overkill van het DTS-HD 7.1-kanaal van de Blu-rayversie belet niet dat deze track ook de dvd in aanmerking doet komen voor een topstatus.

EXTRA'S
De extra's van de vorige versie waren, kort samengevat, een lachertje. Ten opzichte van de Blu-ray is het bonusmateriaal op deze disk iets minder uitgebreid, maar de verschillen zijn amper een half punt waard. De disks zijn wel wat anders ingedeeld. De eerste disk bevat naast een reeks sneak previews, waar de disk ongewenst mee opstart, een commentaartrack door filmcriticus Leonard Maltin, animator Andreas Deja en nieuwe grote baas van Disney, John Lasseter. Het drietal reikt ons een schat van informatie over de film aan. Bij de initiële biscooprelease werd de (met 75 minuten redelijk korte) film voorafgegaan door een natuurdocumentaire over de Grand Canyon (29 min.). Vijftig jaar na datum kan u deze cinema-ervaring opnieuw beleven dankzij de toevoeging van de documentaire op de dvd. Het begint een ergerlijke gewoonte te worden om alle klassieke Disney-liedjes opnieuw in te laten zingen door would-be kindsterretjes uit allerlei Amerikaanse Disney-talentenjachtprogramma's, die nodig een raket in hun aars moeten krijgen om hun carrière naar nieuwe hoogten te tillen. De twijfelachtige eer gaat dit keer naar Emily Osment (yep, de zus van de kleine uit The Sixth Sense die het al niet veel om het lijf hebbende liedje Once Upon A Dream naar nieuwe hoogten (laagten?) mag tillen in een videoclip (4 min. te lang). In plaats van ondertiteling kan er ook nog geopteerd worden voor een triviatrack, met slechts een beperkte graad van belangrijkheid. "The Peter Tchaikovsky Story" (49 min.) is een documentaire uit 1959 over de Russische componist, een historisch (nu ja, gedramatiseerd) document omdat het, voor die tijd ongebruikelijk, in stereo werd uitgezonden. Niet alle kleurbeelden zijn geconserveerd en de kwaliteit is er met de jaren niet beter op geworden.

Disk twee start op met twee spelletjes voor de allerkleinsten. Hierna volgt er een resem documentaires. "Original Disneyland Sleeping Beauty Walkthrough Attraction" (8 min.), vergezeld van een 3d-walkthrough, toont ons een computerrecreatie van de in onbruik geraakte kermisattractie. De attractie lijkt in eerste instantie belangrijker dan de film zelf, want ook een tweede documentaire, "History of the Sleeping Beauty Castle Walkthrough Attraction" (10 min.), is aan hetzelfde onderwerp gewijd. De twee documentaires hebben echter een niet te grote overlap, wat een goede zaak is. De documentaire "Picture Perfect: The Making of Sleeping Beauty" (44 min.) is een goeie, recente documentaire waarin een mooi beeld wordt opgehangen van de monsterproductie die de film voor zijn tijd was, en waarin in het précomputertijdperk de crew mocht zeggen dat ze mooi werk had geleverd als ze drie tekeningen op één dag had geproduceerd. "Eyvind Earle: The Man And His Art" (8 min.) is een kleine biografie over de art director van de film die zich vooral bezighield met de rijk gedetailleerde achtergronden van de film. "Scene 8" (6 min.), de sleutelscène in het bos, was een beetje een commerciele uitglijder en kostte op de duur zoveel dat hij het budget van de ganse animatiestudio opslorpte. Ook van Sleeping Beauty is een deel uiteindelijk in de vuilnisbak verdwenen: een alternatief openingslied (4 min.), en drie verwijderde liedjes (12 min.) zijn in deze sectie opgenomen, maar aangezien de film muzikaal niet veel voorstelt, is de artistieke impact daarvan redelijk beperkt. De artistieke kanten worden voorts belicht in een deelschermvergelijking van de storyboards (4 min.), een streepje referentiemateriaal met levende modellen (2 min.) en een uiterst uitgebreide, van alle toeters en bellen voorziene galerij, ingedeeld volgens de verschillende fasen van afwerking. En dan nog is het feest niet gedaan. Dan volgen drie trailers voor de film en vervolgens nog een afsluitende documentaire. In "Four Artists Paint One Tree" (16 min.) krijgen we een artistieke impressie van vier verschillende animatoren die een studie maken over hetzelfde onderwerp: een boom.

En dan is het echt afgelopen. Maar het is mooi geweest.

CONCLUSIE
Sleeping Beauty is niet mijn ding (verkeerd geslacht, verkeerde leeftijd) maar heeft toch bepaalde artistieke kwaliteiten die je niet over het hoofd kan zien. Wellicht ben ik door de recentere, moderne animatiefilms een andere standaard gewoon. My bad. De dvd is net als de blu-ray fenomenaal van kwaliteit, maar heeft iets minder extra's aan boord. We zullen mild zijn en er een half puntje voor in rekening brengen, dan zijn zowel de dvd als de Blu-ray topproducten.



cover




Studio: Disney

Regie: Clyde Geronimi
Met: Mary Costa, Bill Shirley, Eleanor Audley, Verna Felton, Barbara Luddy, Barbara Jo Allen, Taylor Holmes, Bill Thompson

Film:
5,5/10

Extra's:
9/10

Geluid:
9/10

Beeld:
10/10


Regio:
2

Genre:
Romantiek

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
1959

Leeftijd:
72

Speelduur:
72 min.

Type DVD:
SS-DL


Beeldformaat:
2.55:1 anamorfisch PAL

Geluid:
Engels Dolby Digital 5.1
Nederlands Dolby Digital 5.1


Ondertitels:
Nederlands, Engels, Engels CC
Extra's:
• Geanimeerde menu's
• Cross-promotionele trailers
• Sneak previews
• Audiocommentaartrack door Leonard Maltin, supervising animator Andreas Deja, en John Lasseter
• Fact track "Princess fun facts"
• Documentaire "Grand Canyon"
• Muziekvideo Emily Osment: "Once Upon A Dream"
• Disney Song Selection
• Documentaire "The Peter Tchaikovsky Story"
• 2 spelletjes
• Documentaire "Original Disneyland Sleeping Beauty Walkthrough Attraction"
• Documentaire "History of the Sleeping Beauty Castle Walkthrough Attraction"
• Documentaire "Picture Perfect: The Making of Sleeping Beauty"
• Documentaire "Eyvind Earle: The Man And His Art"
• Documentaire "Scene 8"
• Alternatieve openingsscène
• 3 niet-gebruikte liedjes
• 2 storyboards
• Live action reference
• Galerijen
• Documentaire "The Sound of Beauty: Restoring a Classic"
• 3 trailers
• Documentaire "Four Artists Paint One Tree"

Andere recente releases van deze maatschappij