FILM
De oorlogszuchtige koning Agamemnon (Brian Cox) is bezig met de vele kleine Griekse koninkrijken één voor één aan zijn gezag te onderwerpen. Alleen de oninneembaar geachte vesting van Troje blijft een doorn in zijn oog. Hij krijgt eindelijk een aanleiding om Troje de oorlog te verklaren wanneer Paris (Orlando Bloom), de jongste prins van Troje, op bezoek bij Agamemnons broer Menelaos (Brendan Gleeson), diens bloedmooie vrouw Helena (Diane Kruger) schaakt. Alhoewel de koning van Troje, Priamus (Peter O'Toole) wéét wat voor onheil hij hiermee aanricht, ontvangt hij Paris en zijn broer Hector (Eric Bana) met de nodige egards en gunt hij zijn jongste zijn recentste verovering. Agamemnon willigt het verzoek van Menelaos om wraak in, en mobiliseert een gigantisch leger van Griekse koninkrijken die allemaal onder zijn bevel vechten. Om de strijd te kunnen beslechten, hebben ze echter de hulp nodig van de legendarische krijger Achilles (Brad Pitt), die aan niemand horig is en alleen maar vecht om eeuwige roem te verwerven. Hij laat zich overhalen om mee te vechten met het argument dat, als de grootste oorlog aller tijden gaat worden uitgevochten, hij alleszins van de partij moet zijn. Hij doet wel alle moeite van de wereld om zijn geliefde neef Patroclos (Garrett Hedlund) zo ver mogelijk van het strijdtoneel te houden.




Bij de landing op de Trojaanse stranden vernielen de soldaten van Achilles een heiligdom van Apollo, doden de priesters, en schaken priesteres Briseis (Rose Byrne), nicht van Hector en Paris. De Trojanen zien dit als een rechtstreekse belediging aan de god Apollo, en menen de goden aan hun kant te hebben. Om onnodig bloedvergieten te vermijden stelt Paris voor te duelleren met Menelaos om de hand van Helena. In het gevecht krijgt Paris een roemloos pak slaag, en zonder de interventie van zijn broer Hector, die Menelaos doodt, zou hij het duel niet overleefd hebben. Maar dan komt de ware aard van Agamemnon boven, en hij begint met de belegering van Troje. Achilles heeft zich uit de strijd teruggetrokken omdat Briseis hem door Agamemnon is afgenomen en als verzetje aan zijn soldaten is gegeven. Achilles, die in een donkere profetie over zijn eigen lot gelooft bij afloop van dit drama, houdt zich afzijdig, maar de opeenvolgende gebeurtenissen dwingen hem tot actie. De Trojanen houden echter goed stand, en het is pas nadat de schrandere koning Odysseus (Sean Bean) van Ithaka het plan opvat om soldaten naar binnen te smokkelen in een houten paard, dat de strijd zich in het voordeel van de Grieken keert.




Met 156 minuten was de gewone cinemaversie al een behoorlijk lange zit, en met 196 minuten wordt de director's cut er natuurlijk niet eenvoudiger op om uit te zitten zonder minstens één toiletpauze. Deze 4K bevat de beide versies, elk op een aparte schijf. De film is er niet beter of slechter op geworden, en mijn oordeel over de theatrical cut was al redelijk mild voor een film die nu niet echt de beste kritieken aller tijden heeft mogen incasseren, maar de director's cut bevat véél, véél meer sex and gore. Aan de lijn van het verhaal werd niets substantieels (en zelfs dat laatste woord mag u wegdenken) veranderd, maar eens één van de zovele massaspektakels losbarst, zien we in deze versie Grieken en Trojanen elkaar lekker onthoofden, ledematen afhakken, spietsen, speren in elkaars oog gooien (!) en meer van dat fraais - en dit is dan nog niets vergeleken met het originele boek van Homerus!. Wie iets minder gewelddadig ingesteld is, zal ongetwijfeld ook wel zich verheugen bij het bericht dat Diane Kruger nog eens een extra dimensie van haar acteerpersoonlijkheid laat zien, als u begrijpt wat ik bedoel. Inhoudelijk zijn een paar zeer kleine dingen veranderd, de openingsscène waarin een hond op één van Agamemnons oorlogsvelden de lijken komt aflikken, de iets beter invoering van Ulysses' personage, en meer screentime voor Ajax (Tyler Mane)... het maakt het verhaal iets vlotter maar verandert uiteraad niet de fundamentele verhoudingen. Het gewelddadigere aspect maakt alleszins dat de film weer beter aansluit bij Homeros' originele werk.




De productie van Troy ging gebukt onder vele problemen, waarbij het meest gemediatiseerde de publieke defenestratie van componist Gabriel Yared ten voordele van James Horner was. Een belangrijke motivatie om deze director's cut echter juist nú uit te brengen is ongetwijfeld dat de producenten een graantje trachten mee te pikken van het succes van Zack Snyders thematisch verwante, maar nog véél bloederigere 300. Troy is géén stripverfilming, alhoewel het bij momenten wel op een Shakespeare-op-een-mindere-dag lijkt.Maar tegelijkertijd deed zich toch maar weer lekker de opportuniteit voor om de grootste criticasters de mond te snoeren, die als voornaamste bezwaar hadden dat het allemaal wat te braaf was, te weinig seks, historisch accuratere veldslagen... welk, die zijn nu op hun wenken bediend. Ik heb er geen flauw idee van hoe groot de nood was bij Petersen: wílde hij wel eens een DC maken, of heeft men moeten komen smeken om het nu te doen., Wel: de verliezers zijn de censors geweest. Blijkbaar toch, want nu mag had Petersen carte blanche, en het is er aan te merken. Ik schreef in de bespreking van de bioscoopversie "Misschien dat de dialogen wat oudbollig, en, excusez-le-mot, Star Wars-achtig overkomen, maar er zitten ook briljante scènes tussen, zoals de dialoog tussen Achilles (Pitt) en Priamus (O'Toole) wanneer die elkaar in het geheim ontmoeten. En oud en episch taalgebruik zal bovendien een film als deze niet echt schade kunnen berokkenen, maar eerder de sfeerschepping nog wat versterken."  En ik blijf bij die mening: Troy is een machtige spektakelfilm die in het rijtje Lawrence Of Arabia, Spartacus en Gladiator thuishoort, niet omwille van de goede karakteruitwerking, maar omwille van de sfeer, de overdadige decors en het pijn aan de ogen veroorzakende klatergoud en de pracht en praal van de oudheid. De scène waarin de machtsdronken heersers van Troje bij elkaar komen na hun eerste kleine overwinning op de Grieken doet nog altijd de rillingen over de rug lopen. Alleen is nu in deze versie dat klatergoud iets minder goed zichtbaar vanwege de dikke pellen aangekoekt bloed.




Dat er in deze director's cut niet een klein beetje meer aandacht is geschonken aan elementen uit Homeros' Illias, zoals verdere uitwerking van de personages en hun drijfveer, de godsdienstige context of zelfs het homo-erotische element tussen Achilles en Patroclos dat zeker en vast uit de film is geweerd omwille van Brad Pitts imago, mag wat spijtig zijn, maar bij een hernieuwde visie van de film is me toch opgevallen dat the rise and fall of Achilles, zijn minachting van de goden terwijl hij er zelf een halve is, zijn onverzadigbare dorst naar roem waarvoor hij weet dat hij met zijn leven moet betalen... Wolfgang Petersen is een begenadigd verteller voor wie de beelden nog altijd het belangrijkste vertelmiddel zijn, wat we ook zagen in films als Das Boot en The Perfect Storm. De vele vechtscènes zijn perfect georchestreerd, acteurs als Brian Cox, Sean Bean en vooral Peter O'Toole geven de film enorm veel cachet, en doen de iets minder glansrijke prestatie van pakweg een Orlando Bloom - misschien na Pirates Of The Caribbean en Kingdom Of Heaven iets te vaak als de "gevallen prins" gecast -  die iets te nadrukkelijk de pussy uithangt, wat naar de achtergrond verdwijnen, wat een goeie zaak is.




Maar zelfs na het afromen van al de kleine gebreken die de film vertoont - iedereen kent het verhaal al en weet hoe het gaat aflopen, en de grote namen verdringen elkaar iets te veel van het scherm, waardoor de screentijd van een paar behoorlijk ingekort wordt en daar in de director's cut niet echt veel aan verholpen is - blijft er toch nog meer dan behoorlijk genoeg vet in de soep zitten. Het scenario is nog steeds een goed bewerkte visie die enerzijds de soms toch droge tekst van Homerus in zijn waarde laat, en toch er een lekker hapklare brok entertainent spektakel van maakt. Voor een historisch of literair accurate verfilming bent U hier absoluut wel aan het verkeerde adres, maar er zijn slechtere manieren om uw avond door te brengen. Er zitten andere, grootse prestaties in, die alleen al het bekijken van de film de moeite maken: Sean Bean is perfect als koning Ulysses, de wijze maar vastberaden held, die weliswaar zijn vragen heeft bij het legitieme van de veldslag, maar alleszins niet van plan is zijn eed van trouw te breken.

BEELD EN GELUID
De 4K-versie van Troy biedt een duidelijke verbetering op het vlak van beeldkwaliteit, al blijft de typische, warme en licht stoffige uitstraling van de film behouden. Het beeld oogt over het algemeen scherp en gedetailleerd, waardoor vooral de kostuums, de uitrusting van de soldaten en de uitgestrekte landschappen beter tot hun recht komen. Ook tijdens de gevechtsscènes valt er veel detail te ontdekken, van de textuur van de harnassen tot de modder en het stof op de gezichten van de personages. De kleuren zien er rijk uit, met warme aardetinten, goudgele accenten en diepe blauwtinten die goed passen bij de epische sfeer van de film. Tegelijkertijd blijft het beeld vrij natuurlijk en wordt het niet overdreven digitaal scherp gemaakt. In donkere scènes is er voldoende detail aanwezig, al kan het contrast ervoor zorgen dat sommige schaduwpartijen wat minder goed zichtbaar zijn. De film behoudt bovendien zijn oorspronkelijke filmische karakter, wat betekent dat er nog steeds een zekere korrel aanwezig is. Dat draagt bij aan de authentieke uitstraling en voorkomt dat alles er te glad of kunstmatig uitziet.




Ook op geluidsvlak scoort deze 4K-uitgave goed. De Engelse DTS-HD MA 5.1-track zorgt voor een krachtig en ruimtelijk geluid dat goed aansluit bij het grootschalige karakter van de film. Tijdens de veldslagen komen de klappen van zwaarden, het geluid van paarden en het geschreeuw van de soldaten overtuigend naar voren, terwijl de surroundkanalen voor extra sfeer en diepte zorgen. Vooral de lage tonen geven de gevechten voldoende gewicht, zonder dat de andere geluidseffecten volledig naar de achtergrond verdwijnen. De dialogen blijven duidelijk verstaanbaar, ook wanneer er veel tegelijk gebeurt. Daarnaast krijgt de indrukwekkende filmmuziek van James Horner voldoende ruimte om de dramatische momenten en de grote veldslagen extra kracht bij te zetten. Het is wel jammer dat er geen Dolby Atmos-mix aanwezig is, want daarmee had de geluidsbeleving nog wat extra dimensie kunnen krijgen. Toch klinkt de bestaande 5.1-track nog steeds uitstekend en is er weinig reden om daar echt over te klagen. U zou eens moeten durven!

EXTRA'S
U krijgt drie schijven: twee 4K's met de verschillende cuts van de film, en op Blu-ray naast de theatrical cut het bonusmateriaal. Op de tweede 4K-schijf staat Troy Revisited (2:31), een korte introductie door regisseur Wolfgang Petersen, waarin hij terugblikt op de film.

Voor de rest moeten we naar de Blu-ray met de theatrical cut. De In-Movie Experience bij Troy is een leuke extra voor wie graag wat meer achtergrondinformatie krijgt tijdens het bekijken van de film. Deze functie laat je de film opnieuw beleven met aanvullende informatie en beelden die aansluiten bij wat er op dat moment op het scherm gebeurt. Zo krijg je meer inzicht in de productie, de opbouw van bepaalde scènes en de manier waarop de filmmakers de grootschalige gevechten en decors hebben aangepakt. Vooral bij een film als Troy, waarin veel aandacht is besteed aan kostuums, historische inspiratie en indrukwekkende actiescènes, vormt dat een interessante aanvulling op de kijkervaring. Regisseur Wolfgang Petersen en verschillende leden van de cast en crew geven uitleg over hun ervaringen en de keuzes die tijdens de productie werden gemaakt. Daardoor krijg je een beter beeld van hoeveel werk er achter de indrukwekkende veldslagen, de visuele effecten en de uitwerking van de historische omgeving schuilgaat. Het enige nadeel is dat je tijdens het kijken wat minder aandacht aan de film zelf besteedt, omdat de extra informatie voortdurend om je aandacht vraagt. Voor een eerste kijkbeurt is deze functie daarom minder geschikt, maar bij een herbekijkbeurt vormt ze een waardevolle aanvulling.




Alle andere extras van de vorige releases worden op deze Blu-ray hernomen. In de 23 minuten durende en in 11 stukken uit elkaar vallende Troy In Focus worden bepaalde aspecten van de film van commentaar voorzien. We krijgen Adapting Homer (2:46), On Set with Brad Pitt (2:03), Casting Helen (1:27), Agamemnon vs. Achilles (3:39), From Malta to Mexico (3:09), Troy: Battles and Weapons (1:57), Hector and Ajax (1:05), Briseis and Achilles: A Love Story (2:14), Two Great Warriors: Hector and Achilles (0:58), A King's Request: Priam and Achilles (1:55) en Troy: The Trojan Horse (2:10), waarbij de omschrijvingen voor zich spreken. In The Thick Of The Battle (17:14) is een redelijk goede maar korte achtergrondreportage over de in de film gebruikte wapens en wapenuitrustingen, en de voorbereidingen van de acteurs op de vechtscènes. From Ruins To Reality (14:02) gaat over de bouw van de massief grote decors en over de lokaties waar de film geschoten is. Troy: An Effects Odyssey (10:54) behandelt de speciale effecten, en voor een film die zo rijkelijk uit de digitale trucendoos put, is deze documentaire maar aan de summiere kant. Attacking Troy (15:12) vertelt ons meer over de bewerking van Homeros' originele werk tot een modern screenplay. De interactieve featurette Gallery Of The Gods (10:49) toont ons het hoge MacDonalds "collect them all"-gehalte van de Griekse godenwereld: de twaalf goden van de Olympus en hun rol in de Trojaanse legende worden belicht aan de hand van even zoveel standbeelden. Wie in de lessen geschiedenis goed heeft opgelet, gaat hier niets nieuws vernemen, en alhoewel het een leuke feature is, heeft dit hier een hoog filler material-gehalte, vermits de rol van de goden in de Trojaanse oorlog volledig in het script gesneuveld is. Achtereenvolgens krijgen we een inleiding (0:24) en dan Ares (0:54), Hephaestus (1:10), Dionysius (1:10), Aphrodite (1:29), Apollo (1:00), Artemis (1:04), Demeter (0:39), Zeus (1:07), Athena (1:13) en Hera (0:51). Om af te sluiten vinden we nog de trailer (2:08) terug, 3 galerijen en een easter egg. Nieuw bonusmateriaal bevat deze versie niet, maar het is leuk om eens al het bonusmateriaal van alle versies op één schijf verzameld te zien.




CONCLUSIE
Troy is een spektakelfilm pur sang met veel schoon en getalenteerd volk, waarbij we veel te lang hebben moeten wachten op de 4K-versie. Arrow heeft dit euvel eindelijk verholpen, en dit is een release die er mag zijn!